× پاکت سفارش
جمع
هزینه ارسال خرید آنلاین برای پاکت خرید بالای تومان رایگان است
بازگشت به پاکت سفارش (۱)

وقایع نگار دوزخ‌ها

مروری بر کتاب تهوع نوشته‌ی ژان پل سارتر

‌شیرین زارع‌پور

جمعه ۸ مرداد ۱۴۰۰

shorter-link Save Story
ژان پل سارتر در لیتوانی

آیا تا به حال شده است با سرانگشتان خود، حسی چون بیزاری و یا حتی چیزی فراتر از آن، چیزی شبیه به تهوع ناشی از وجود را لمس کنید؟ آیا تا به حال  حس کرده‌اید که با جهان اطراف خود بیگانه‌اید؟ این‌ها احساسات معمول و روزانه‌ی آنتوان روکانتن، قهرمان رمان تهوع است.

روکانتن سی ساله، تنهاست. استاد دانشگاه، محقق و پژوهشگر تاریخ است. به واسطه‌ی شغلش، یعنی تحقیق درباره‌ی شخصیت تاریخی، مارکی دو رولبون، سه سال است که در شهر بوویل زندگی می‌کند؛ اما از یک جایی به بعد تاریخ جای خود را به دغدغه‌های وجودی می‌دهد. او گرفتاری‌های معمول را ندارد. درآمد سالیانه‌ای دارد و فارغ از رئیس و زن و بچه است. او خود را گرفتار وجود می‌داند. این وجود داشتن است که برایش آزاردهنده است. این رنجش روحی، او را نسبت به زندگی بیزار کرده است. او از همه آزار می‌بیند؛ از سنگ‌ریزه‌‌ای در میان دستانش، از شغلش، از خودش، از دیگران. همه چیز برایش بیهوده است. غیر ضروری است. باعث تهوع است.

ژان پل سارتر نویسنده کتاب تهوع

تهوع برپایه‌ی نظریه‌ی اصالت وجود (اگزیستانسیالیم) بنا شده است. ژان پل سارتر  بیش از هرچیز فیلسوف و نظریه‌پرداز است. او رمان تهوع را جزو مهم‌ترین آثار خود می‌داند شاید به این دلیل که تمام نظریات فلسفی خود را در این اثر پیاده کرده است. علاوه بر این، سارتر در کتاب دیگرش، کلمات، اذعان دارد که روکانتن در واقع خود اوست و او زندگی خودش را نوشته است:

« در سی سالگی موفق شدم که در تهوع، باور کنید که خیلی صادقانه، وجود ناموجه و ناگوار هم‌نوعانم را بنویسم و وجود خودم را تبرئه کنم. من روکانتن بودم. در شخص او، بدون خودپسندی، تار و پود زندگیم را نشان می‌دادم؛ در عین حال، خودم بودم، آدم برگزیده، وقایع نگار دوزخ‌ها، فتومیکروسکوپ و شیشه‌ای و فولادی که روی شیره‌های پروتوپلاسمی خودم خم شده بودم.»[1]

شاید با خواندن این سطرها گمان بردید که او نثری پیچیده و سنگین دارد. هرچند این حدس از واقعیت دور نیست؛ اما مترجم، جناب امیر جلال‌الدین اعلم علاوه بر ترجمه‌ی خوب و روان، شرح مفصلی در ابتدای داستان اضافه کرده‌اند که فهم داستان را بسیار آسان می‌کند؛ هم چنین در هرکجا که لازم بوده است با اضافه کردن پانوشت‌ها مطلب را روشن‌تر کرده‌اند.

تهوع

تهوع

نویسنده: ژان پل سارتر ناشر: نیلوفر قطع: شمیز,رقعی نوع جلد: شمیز قیمت: 58,000 تومان

روکانتن در آخر داستان، از پژوهش دست می‌کشد و آن را بیهوده می‌پندارد و می‌گوید که تنها می‌خواهد بنویسد. چیزی شبیه به رمان. شاید به همین خاطر است که سارتر این اثر را جزو مهم‌ترین آثار خود می‌داند؛ چرا که در آن از فلسفه و پژوهش دست کشیده است و تنها به کلمات پناه برده است و رمانی عظیم و شگفت را خلق کرده است:

« باید یک کتاب باشد، بلد نیستم هیچ کار دیگر بکنم. ولی نه یک کتاب تاریخ، تاریخ درباره‌ی چیزی سخن می‌گوید که وجود داشته است. یک وجود هرگز نمی‌تواند وجود موجود دیگری را توجیه کند. خطایم این بود که می‌کوشیدم مارکی را احیا کنم. کتابی از نوع دیگر باید. درست نمی‌دانم چه نوع ولی باید در پشت کلمات چاپ شده، در پشت صفحات، چیزی را حدس زد که وجود نداشته باشد، که بر فراز وجود باشد. مثلا، تاریخی که هرگز امکان رخ دادنش نباشد، یک ماجرا. آن باید زیبا و مثل فولاد سخت باشد و مردم را از وجود خودش شرمنده کند.»[2]

روکانتن در نهایت به هنر پناه می‌برد. این رنجش وجودی را موسیقی و ادبیات التیام می‌دهند.

تهوع هم در ادبیات و هم در فلسفه اثر مهمی است. هرچند که خوانش آن شاید سخت باشد اما برای ذهن یک چالش اساسی است. خواندنش نه فقط برای لذت که برای افزایش آگاهی، بینش و فهم فلسفه‌ی اصالت وجودی (اگزیستانسیالیسم) ضروری است.

« تنها هستم. بیشتر مردم به خانه‌هایشان برگشته‌اند، دارند روزنامة عصر را می‌خوانند و به رادیو گوش می‌دهند. یکشنبه‌ای که رو به پایان است ته مزة خاکستر برایشان به جا گذاشته و از همین حالا فکرشان متوجه دوشنبه می‌شود. اما برای من نه دوشنبه‌ای در کار است و نه یکشنبه‌ای: فقط روزهایی هستند که نامنظم یکدیگر را هُل می‌دهند، و بعد ناگهان، مکاشفه‌هایی این چنین.
هیچ چیز تغییر نکرده است و با این‌همه همه چیز به طرزی متفاوت وجود دارد. نمی‌توانم توصیفش کنم؛ مثل تهوع است و با این حال درست برخلاف است: سرانجام ماجرایی برایم پیش می‌آید و وقتی از خودم پرس و جو می‌کنم، می‌بینم که برایم این طور پیش می‌آید که من خودم هستم و اینجا هستم. این منم که شب را می‌شکافم. مثل قهرمان یک رمان شادمانم.»[۸]

تهوع یکی از رمان های ژان پل سارتر نویسنده شهیر فرانسوی است که در سال 1938 نوشته شده است. رمان های دیگر این نویسنده با عناوین “دوزخ”، “مگس ها”، “سن عقل”، “اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر”، “مردگان بی کفن و دفن”، “تعالی اگو”، “تیفوس” و “هستی و نیستی” به فارسی ترجمه شده است که می توانید از سایت آوانگارد خریداری و مطالعه نمایید.


[1] - (ساتر، اعلم، 1387: 210)

[2] - (سارتر، اعلم، 1355: 310)

[3] - (سارتر، اعلم، 1365 :۱۳۵)

پرسش های متداول

مطالب پیشنهادی

کتاب های پیشنهادی

تهوع

تهوع

ژان پل سارتر ,
58,000 تومان
تهوع

تهوع

ژان پل سارتر ,
ناموجود
اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر

اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر

ژان پل سارتر ,
28,000 تومان
مگس ها

مگس ها

ژان پل سارتر ,
25,000 تومان
سن عقل

سن عقل

ژان پل سارتر ,
70,000 تومان
Some text some message..