× پاکت سفارش
جمع
هزینه ارسال خرید آنلاین برای پاکت خرید بالای تومان رایگان است
بازگشت به پاکت سفارش (۱)

انتخاب میان مرگ و زندگی

مروری بر کتاب افسانه سیزیف نوشته‌ی آلبر کامو

مهران سیاح

سه شنبه ۲۹ تیر ۱۴۰۰

shorter-link Save Story
سیزیف از افسانه هومر

«آنچه مهم است تحرک ابدی است نه زندگی جاودان»[1]

افسانه سیزیف نام مجموعه مقالاتی از آلبر کامو است که درباره پوچی، مرگ، معنای زندگی و خودکشی نوشته شده است. بر خلاف تصوراتی که وجود دارد، افسانه سیزیف رمان یا نمایشنامه نیست؛ اما اگر می‌خواهید بخش قابل توجهی از آثار کامو را به درستی درک کنید مطالعه این کتاب ضروری است.

کتاب با مقدمه‌ای از جان کریشناک آغاز می‌شود؛ کریشناک کامو شناس اهل انگلیس است که به ستایش افسانه سیزیف پرداخته و بخش قابل توجهی از آثار او را در ارتباط با افسانه سیزیف بررسی کرده‌ است. برای کسانی که آشنایی چندانی با فلسفه ندارند مطالعه مقدمه کریشناک تا حدودی دشوار خواهد بود.

احتمالا این جمله را بار‌ها شنیده‌اید: «تنها یک مسئله جدی وجود دارد و آن هم خودکشی است.»[2] از نظر کامو مسئله اساسی فلسفه این است که آیا زندگی به ارزش زیستنش می‌ارزد؟ بسیاری کامو را به دلیل همین جمله از طرفداران خودکشی می‌دانند؛ اما این تصور کاملا اشتباه است، هر چند کامو در مقاله اول تا حدی نوع خاصی از خودکشی را ستایش می‌کند.

آلبر کامو نویسنده کتاب افسانه سیزیف

کامو در مقاله اول به این موضوع می‌پردازد که پوچی چیست و چرا ایجاد می‌شود. او در ادامه به بررسی ارتباط پوچی و خودکشی می‌پردازند و پرسش اساسی مطرح می‌کند: آیا پوچی حکم بر خودکشی می‌دهد؟ او در همین مقاله بین خودکشی و بیهودگی هم تفکیک قائل می‌شود. بسیاری از افراد در زندگی دچار بیهودگی می‌شوند. در واقع بیهودگی به خودکشی نزدیک‌تر است تا پوچی.

کامو در مقاله دوم افسانه سیزیف به نام دیوار‌های پوچی نشان می‌دهد که پوچی برای همه انسان‌ها ایجاد نمی‌شود. بسیاری از انسان‌ها در بند و برده زندگی هستند و فرصت تامل درباره ماهیت آن را ندارند به همین دلیل پرسش از معنای زندگی متعلق به افراد خاص و حاصل پرسش از روزمرگی است.

در مقاله سوم افسانه سیزیف به نقد آثاری پرداخته می‌شود که سعی کرده‌اند معنایی برای این جهان بی روح بیابند. عمده بحث کامو کیرکگور، شوپنهاور و فریدریش نیچه است. کامو همواره نیچه را ستایش می‌کند و نقد بسیار اندکی به آثار او دارد؛ اما کیرکگور سخت مورد انتقاد قرار می‌گیرد. کامو می گوید کیرکگور سعی دارد بحران‌های زندگی انسان را نادیده بگیرد. «اگر او می‌خواهد از رموز و اشارات کیرکگارد راضی باشد باید این میل به روشنایی را انکار کند.»[3]

از نظر کامو انسان از روشنایی به پوچی رسیده است. برای او روشن شده است که جهان پوچ است؛ اما کیرکگارد می‌خواهد انسان این روشنایی را نادیده بگیرد تا از این طریق به معنایی برای زندگی دست پیدا کند. «پرسش چنانچه کیرکگارد می‌خواهد در انتهای خط مقصور نیست. بر عکس، خطر در لحظه دقیق پیش از پرسش نهفته است. باقی ماندن روی این وقفه سر گیجه آور تقوی است، بقیه طفره است»[4]

کامو معتقد است جهان پوچ و بی معنی است. انسان به دلیل همین پوچی دست به خود کشی می‌زند. بعضی از اندیشمندان به گونه‌ای تلاش کرده‌اند که این پوچی را نادیده بگیرند و با دین، عرفان و امید زندگی را توجیه کنند و معنایی برای آن بتراشند. از نظر کامو این دلایل برای خودکشی نکردن چون واهی است. از نظر کامو انسان باید بتواند با پذیرش پوچی جهان زندگی کند. چگونه؟

افسانه سیزیف کامو اثری است در ستایش عصیان. از نظر کامو در جهان پوچ و بی معنی فقط می‌توان عصیان کرد. عصیان در برابر پوچی راه حل مناسب‌تری است تا خودکشی. نویسنده برای تشریح این بحث به زندگی هنرمندان، بازیگران و نویسندگان اشاره می‌کند. هنر در هر شکلی پاسخی است به پوچی و نشانه عصیان در برابر زندگی است. هنرمند می‌خواهد زنده بماند و بیافریند؛ با این که می‌داند آفرینشش پوچ است.

نقاشی سیزیف توسط تیسین
نقاشی سیزیف (154۹-۱۵4۸) توسط تیسین

الگوی کامو برای چنین سبکی از زندگی، سیزیف افسانه هومر است. «خدایان سیزیف را محکوم کرده بودند که پیوسته تخته سنگی را تا قله کوه بغلطاند. و از آن جا سنگ با تمام وزن خود به پایین می‌افتاد، خدایان به حق اندیشیده بودند که برای انتقام تنبیهی دهشناک‌تر از بیهودگی نیست»[5] سیزیف تاوان عصیان و سرکشی خود را می‌دهد؛ اما او مرگ را به اسارت درآورده و از این راه خدایان را عصبانی کرده است.

اسطوره سیزیف

اسطوره سیزیف

نویسنده: آلبر کامو ناشر: نیلوفر قطع: شمیز,رقعی نوع جلد: شمیز قیمت: ناموجود


[1] (کامو، 1382: 75)

[2] (کامو، 1382: 49)

[3] (کامو، 1382: 93)

[4] ( کامو، 1382: 94)

[5] (کامو، 1382: 193)

مطالب پیشنهادی

کتاب های پیشنهادی

سقوط

سقوط

آلبر کامو ,
15,000 تومان
طاعون

طاعون

آلبر کامو ,
50,000 تومان
طاعون

طاعون

آلبر کامو ,
48,000 تومان
کالیگولا 

کالیگولا 

آلبر کامو ,
17,500 تومان
دادگسترها

دادگسترها

آلبر کامو ,
15,000 تومان
Some text some message..