× پاکت سفارش
جمع
هزینه ارسال خرید آنلاین برای پاکت خرید بالای تومان رایگان است
بازگشت به پاکت سفارش (۱)

تلاش برای برابری

الیف شافاک: مروری بر زندگی و آثار

فاطمه آل آقا

شنبه ۲۳ مرداد ۱۴۰۰

shorter-link Save Story
الیف شافاک در شهر لندن

«استانبول، دهه هشتاد
وقتی پری کوچک بود، پسران نعلبند در بخش آسیایی استانبول، در محله‌ای متوسط، در کوچه شاعر لال اقامت داشتند. در کوچه بویی که از پنجره‌های باز رخنه می‌کرد، _ماست سیردار، بادمجان سرخ‌شده، قهوه‌ی بوداده‌ی تازه، نان روغنی‌ای که تازه از تنور درآمده و روزهای پوسیده‌ی گذشته که آغشته به مرکب بود_ آن‌قدر تند بود که به هر طرف منتشر می‌شد و از شکاف‌ها رخنه می‌کرد. اما ساکنین محله متوجه این موضوع نبودند. نهایتا فرد غریبه‌ای می‌توانست آن بو را استشمام کند. گاهی برای فهمیدن کاستی‌ها و روشن شدن ابهامات، یا باید آشنا بود یا بیگانه. متاسفانه، هیچ بیگانه‌ای به همین راحتی‌ها به این محله نمی‌آمد. همه همدیگر را می‌شناختند. این‌همه درهم‌آمیختگی، دو نوع تأثیر داشت: یکی مفید بود و دیگری مضر. همسایه‌ها به هم کمک می‌کردند؛ سنگینی بار زندگی را باهم تقسیم ‌می‌کردند. اما در آن واحد، همه همدیگر را می‌پاییدند. در چنین محیط بسته‌ای، متفاوت بودن و نگاه  انتقادآمیز داشتن، مقبول نمی‌افتاد. خانه‌ها مثل سنگ قبر‌های نامرتب گورستان، به شکل جالبی، در کنار هم صف بسته بودند. اهالی که توی خانه‌ها را تمیز و مرتب نگه می‌داشتند، فکر می‌کردند، تمیز کردن کوچه‌ها، وظیفه‌ی سپورهاست. آن‌هایی که نمی‌گذاشتند بر خانه‌شان گرد و غبار بنشیند، بیرون از خانه، در ریختن کاغذ و آشغال تردید نمی‌کردند. این وضعیت، مثل مهی دل‌گیر بر رویشان سایه انداخته بود و اگر سروصدای بچه‌های توی کوچه نبود، پراکنده نمی‌شد. راجع به وجه تسمیه نام عجیب کوچه هم، روایت‌های مختلفی وجود داشت. بعضی‌ها می‌گفتند در این اطراف شاعر عثمانی مشهوری زندگی می‌کرد.»[1]

خوشمان بیاید یا نه، ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که بی‌عدالتی‌های جنسیتی سراسر آن را پوشانده است. رسانه‌ها دنیایی مردانه را به تصویر می‌کشند و بیشتر جوامع بر محور خواسته‌های مردان می‌چرخند. بیشتر تبلیغات تلویزیونی، مردان را افرادی سخت‌کوش معرفی می‌کنند و به بانوان نگاه جنسیتی دارند و تبلیغات رادیویی زیادی هستند که زنان را موجوداتی ناتوان و ساده‌لوح ترسیم می‌کنند. آژانس‌های تبلیغاتی، مردان را خوش‌تیپ و موفق نشان می‌دهند. مردانی که صبح‌ها با لبخند از خواب بیدار می‌شوند و به محل کار خود می‌روند و دغدغه‌های مهم و بزرگ دارند؛ اما زنان معمولا در آشپزخانه نشان داده می‌شوند و تمام فکر و ذکرشان چگونگی طبخ غذا و استفاده از مایع ظرف‌شویی و روغن سرخ‌کردنی است. تبلیغات تلویزیونی در بهترین حالت زنی را نشان می‌دهند که در حال رانندگی‌ است؛ اما ناگهان ماشین خاموش می‌شود. زن مستأصل می‌ماند و نمی‌داند باید چه‌کاری انجام دهد.گیج و سردرگم است و می‌خواهد گریه کند تا این‌که یک مرد مانند قهرمان وارد میدان می‌شود و مشکلات را حل می‌کند و زن را در نهایت به مقصد خود می‌رساند.

مدارس با آموزش‌های غلط خود، زنان را موجوداتی ضعیف نشان می‌دهند و معلمان زیادی بر این باورند که زنان ضعیف‌تر از مردان هستند و نمی‌توانند کارهای دشوار را انجام دهند. در بسیاری از خانواده‌های سنتی آوردن فرزند پسر یک ارزش محسوب می‌شود و دختر داشتن ننگ و عاری برای کل اعضای خانواده است. مشکلات و بندهای جنسیتی در کشورهای جهان سوم بیشتر دیده می‌شود و زنانی که در این مناطق زندگی می‌کنند، برای رسیدن به آزادی و برابری نیاز به تلاش و کوشش بیشتری دارند.

الیف بیلگین با نام مستعار الیف شافاک از نویسندگان موفق ترکیه

برخلاف تصور عموم مردم، زنان بسیاری هستند که با این کلیشه‌های جنسیتی مقابله کرده‌ و آن‌ها را شکسته‌اند. بانوان زیادی هستند که در جهت رسیدن به برابری بین همه‌ی افراد جامعه، گام‌های موثری برداشته‌اند و از این طریق به بشریت کمک ویژه‌ای کرده‌اند. برخی از این زنان جراح هستند. برخی دیگر در حوزه‌ی ریاضی و فیزیک فعالیت دارند. عده‌ای دیگر مادرهای نمونه‌ای هستند و نسل اثرگذاری را تربیت کرده‌اند. برخی دیگر آشپز‌های قابلی هستند و بعضی دیگر ورزشکارانی حرفه‌ای و افتخارآفرین هستند. عده‌ی دیگری هم با قلم خود، در راه کمک به سایر زنان گام برداشته‌اند. نویسندگان زن موفق در سراسر جهان کم نیستند. الیف شافاک یکی از این نویسندگان است که برای بسیاری از بانوان الهام‌بخش بوده‌ است.

الیف شافاک کیست؟

الیف بیلگین در 25 اکتبر 1971 در استراسبورگ فرانسه چشم به جهان گشود. او نام مستعار الیف شافاک را برای خود برگزید و آثار خود را با این نام منتشر کرد. پدر و مادر الیف شافاک در زمان کودکی وی، از هم‌دیگر جدا شدند و هر کدام به سراغ زندگی خود رفتند. الیف بعد از طلاق والدین، با مادر خود به ترکیه مهاجرت کرد. آن‌ها در منزل مادربزرگ مستقر شدند و الیف در این دوران اولین تضادها و تناقض‌های رفتاری افراد مختلف را مشاهده کرد. مادر و مادربزرگ از لحاظ اعتقادی در شرق و غرب دنیا ایستاده بودند. مادر وی زنی تحصیل‌کرده و امروزی بود و مادربزرگ، پیرزنی ساده و قدیمی و خرافی. شافاک در همان ایام با هر دو نوع نگرش، به طور کامل آشنا شد و بعدها از این تجربه‌ی ارزنده بسیار بهره برد.

وی لیسانس روابط بین‌الملل خود را از دانشگاه فنی خاورمیانه در آنکارا دریافت کرد و بعد برای فوق‌لیسانس، در رشته‌ی مطالعات زنان به تحصیل ادامه داد. او علم‌آموزی را رها نکرد و در رشته‌ی علوم سیاسی دکتری گرفت. گذشته از نوشتن داستان‌ها و رمان‌های متعدد و چاپ مقالات مختلف، شافاک در حوزه‌ی مطبوعات هم فعالیت‌های گسترده‌ای داشته است. او برای مدتی در روزنامه زمان به کار ستون‌نویسی مشغول شد و نوشتن در روزنامه گاردین و نیویورک تایمز را تجربه کرد. شافاک در دانشگاه‌های مختلف تجربه تدریس و سخنرانی داشته است. دانشگاه میشیگان، دانشگاه آریزونا و... از جمله این دانشگاه‌ها هستند.

الیف بیلگین با نام مستعار الیف شافاک از نویسندگان موفق ترکیه

او کتاب‌های متعددی نوشته است. چهل قانون عشق، سه دختر حوا، فکر نکن تنهایی، شیر سیاه، آینه‌های شهر، 10 دقیقه و 38 ثانیه در این دنیای عجیب، آناتولی برای چشم‌های بد، محرم، شرافت، شمسپاره و... از جمله معروف‌ترین آثار شافاک هستند. این آثار به زبان‌های مختلف از جمله فارسی، انگلیسی، فرانسوی، عربی و... ترجمه شده‌ و مورد استقبال خوانندگان قرار گرفته است.

شافاک جوایز متعددی برای کتاب‌های خود دریافت کرده است. او در سال 1998 برای رمان پنهان برنده‌ی جایزه‌ی رومی ترکیه شد. وی هم‌چنین در سال 2000 جایزه‌ی بهترین داستان از سوی انجمن نویسندگان ترکیه برای رمان خواندنی محرم را دریافت کرد. این نویسنده‌ی جوان، جایزه بنیاد نویسندگان و روزنامه‌نگاران ترکیه در سال 2009 را هم گرفت. شافاک به سبب فعالیت‌های خود در حوزه‌ی ادبیات، توانست نشان شوالیه فرانسه را دریافت کند. این نشان جزو مدال‌های فرهنگی کشور فرانسه محسوب می‌شود و در بین اهالی ادبیات اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد.

سبک کلی بیشتر کتاب‌های شافاک

شافاک به نویسندگان مطرحی چون امیلی برونته، آلبر کامو، ویلیام شکسپیر، مارسل پروست و... علاقه‌ی ویژه‌ای دارد و از آنان، نکات بسیاری آموخته است. وی در آثار خود نسبت به مسائل مختلف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بی‌اهمیت نیست و درباره‌ی مشکلات و معضلات گوناگون صحبت می‌کند و عواقب این کار را به جان می‌خرد. برای مثال او به سبب اشاره به نسل‌کشی ارمنیان در زمان دولت عثمانی در رمان حرام‌زاده استانبول، به دادگاه فراخوانده شد و گرفتاری‌های زیادی در مراجع قانونی ترکیه پیدا کرد.

شافاک تجربه‌ی زندگی در استانبول، فرانسه، لندن، میشیگان، آریزونا، عمان و... را داشته است و به همین دلیل می‌تواند آداب و رسوم‌ و فرهنگ‌های مختلف در شرق و غرب عالم را با یک‌دیگر تلفیق کند. او عنصر خیال را به تجربیات خود می‌افزاید و در نهایت به نثر دلخواهش دست پیدا می‌کند.

الیف بیلگین با نام مستعار الیف شافاک از نویسندگان موفق ترکیه

الیف بیلگین در بیشتر آثار خود، دغدغه‌های فمنیستی دارد. وی هویت اصیل زن را در آثار خود به تصویر می‌کشد و انتقادهای جدی نسبت به زن‌ستیزی و تبعیض جنسیتی را در کتاب‌هایش مطرح می‌کند. او هم‌چنین در بیشتر کتاب‌های خود درباره‌ی اقلیت‌ها سخن می‌گوید و صدای جامعه‌ی بی‌رسانه است. بررسی مشکلات و رنج و سختی‌های مهاجران، اقلیت‌های جنسی، آواره‌ها، بی‌گناهان و... در آثار او به چشم می‌خورد. شافاک خواستار آزادی عقیده و رهایی آدمیان از دام سانسور است. او از طریق قلم، اعتراض خود را به گوش همگان می‌رساند. وی هم‌چنین به مباحث فلسفی علاقه‌مند است و در بسیاری از آثارش رگه‌هایی از عقاید فلسفی دیده می‌شود.

کتاب چهل قانون عشق یا ملت عشق

ملت عشق در ترکیه مورد استقبال بی‌نظیر خوانندگان قرار گرفت و مقام اول لیست پرفروش‌ترین‌ کتاب‌های ترکیه را به دست آورد. کتاب چهل قانون عشق در سال 2010 منتشر شد و شافاک برای این اثر، نامزد دریافت جایزه بین‌المللی دوبلین گشت. بسیاری از ایرانیان شافاک را با کتاب ملت عشق شناختند و این کتاب برای مدتی طولانی یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های بازار ترجمه ایران بود.

ملت عشق

ملت عشق

نویسنده: الیف شافاک ناشر: ققنوس قطع: شومیز,رقعی نوع جلد: شمیز قیمت: ناموجود

کتاب در مورد زنی به نام اللا روبینشتاین است. اللا ازدواج کرده و صاحب فرزند است؛ اما در زندگی مشترک خود مشکلات زیادی دارد و روابط سردی بین او و همسرش حاکم است. وی یک ویراستار است. از طرف دفتر انتشارات، کتابی به اللا داده می‌شود تا آن را بخواند و ویراستاری کند. کتاب در مورد زندگی مولانا و شمس و وجود عشق آتشین میان این دو نفر است. چهل قانون عشق از دیدگاه شمس در این کتاب نقل می‌شود و بخش زیادی از کتاب درباره‌ی همین موضوع است. با خواندن کتاب، زندگی اللا دگرگون می‌شود. او تصمیمات ویژه‌ای برای زندگی خود می‌گیرد و مسیر زندگی‌اش برای همیشه تغییر می‌کند.

ملت عشق (جیبی)

ملت عشق (جیبی)

نویسنده: الیف شافاک ناشر: ققنوس قطع: شمیز,جیبی نوع جلد: شمیز قیمت: ناموجود

شافاک در این کتاب، داستان دو برهه زمانی مختلف را روایت می‌کند. خوانندگان به صورت مداوم در زمان جا‌به‌جا می‌شوند. گاهی به قرن 7 هجری می‌روند و در ترکیه سیر می‌کنند و گاهی در خیابان‌های آمریکا قدم می‌زنند. الیف شافاک برای جذاب‌تر کردن کتاب از راویان متعددی در طول داستان استفاده می‌کند. چهل قانون عشق برداشتی آزاد از داستان مولانا و شمس است و از لحاظ تاریخی مستند نیست. نویسنده‌ی کتاب با الهام گرفتن از داستان اصلی شمس و مولوی و افزودن تخیلات و تصورات خود، داستانی عاشقانه، عارفانه و فلسفی خلق کرده است. افراد مختلفی این کتاب را ترجمه کرده‌اند. ارسلان فصیحی، عفت دیبایی، راضیه عبدلی و... از جمله مترجمان این اثر خواندنی هستند.

کتاب سه دختر حوا

این کتاب در سال 2016 منتشر شد. شافاک در این کتاب داستان سه دختر از ملیت‌های مختلف، با عقاید گوناگون را تعریف می‌کند. پری شخصیت اصلی این کتاب است. او اهل ترکیه است و در دانشگاه آکسفورد درس خوانده است. مونا و شیرین دوست‌های او هستند. مونا دختری است که اصالتی مصری دارد و شیرین ایرانی است. پری بین دو راهی عشق و باورها و عقایدش گیر کرده است. باورهایی که حالا هیچ‌ چیز از درستی و یا نادرستی آن‌ها نمی‌داند. او به دنبال پیدا کردن حقیقت است و این موضوع، داستان اصلی کتاب را شکل می‌دهد.

در کتاب سه دختر حوا زمان، عنصری سیال است و بین گذشته و حال رفت‌وآمد دارد. سوم شخص این رمان را روایت می‌کند و مخاطبان دیدی کلی نسبت به حوادث داستان دارند. شافاک در این کتاب به بررسی عقاید مختلف می‌پردازد و پری، مونا و شیرین هرکدام نماینده‌ی یک گروه خاص فکری و عقیدتی در طول داستان هستند.

او در کتاب سه دختر حوا با رویکردی اجتماعی و فرهنگی به مسائل مختلف نگاه می‌کند و به بررسی دغدغه‌های زنان امروزی می‌پردازد. به علت تشابه فرهنگی ایران و ترکیه، این کتاب برای مخاطبان ایرانی جذابیت خاصی دارد و از خواندن آن لذت می‌برند. صابر حسینی، مریم طباطبائی‌ها، مونا زنگنه و... از جمله افرادی هستند که این کتاب را ترجمه کرده‌اند.

کتاب فکر نکن تنهایی

کتاب فکر نکن تنهایی در سال 2018 منتشر شد. این کتاب مجموعه‌ای از دل‌نوشته‌ها، متن‌های کوتاه، مقاله‌ها و یادداشت‌های جدی الیف شافاک است. این نوشته‌ها درون‌مایه‌های اجتماعی و ادبی دارند. فکر نکن تنهایی حاصل دغدغه‌های فکری شافاک است. او در این کتاب مسائل مختلفی مانند ادبیات، هویت زنان و مسائل مربوط به آنان، عشق، معضلات و مشکلات اجتماعی و... را مطرح و بررسی می‌کند.

فکر نکن تنهایی

فکر نکن تنهایی

نویسنده: الیف شافاک ناشر: مروارید قطع: شمیز,رقعی نوع جلد: شمیز قیمت: 48,000 تومان

بخشی از این کتاب به زندگی شخصی خود شافاک و حوادث روزمره‌ی او مربوط می‌شود. نوشته‌های او مخاطب را به فکر فرو می‌برند و باعث می‌شوند تا با دقت بیشتری به مسائل پیرامون خود نگاه کند. خالق کتاب فکر نکن تنهایی، سعی دارد به صورت ضمنی، خواننده را وادار کند تا عقاید خود را بازنگری کند و عقاید اشتباه خود را جبران نماید. این کتاب توسط مترجمان مختلفی مانند صابر حسینی و مینا منازاده ترجمه شده است.

کتاب شیر سیاه

شیر سیاه در سال 2007 منتشر شد. شاید بتوان گفت این کتاب یک خود زندگی‌نامه است. شافاک در کتاب شیر سیاه در نهایت جرأت و شجاعت به افشاگری علیه خود می‌پردازد. با به دنیا آمدن فرزندان ابعاد مختلف زندگی همه اعضای خانواده تحت تأثیر قرار می‌گیرد؛ اما شاید بتوان گفت زندگی مادران برای همیشه تغییر می‌کند. گذشته از مسئولیت‌های سنگین، مادران تغییرات گسترده‌ی هورمونی هم تجربه می‌کنند و این موضوع زمینه‌ساز سایر مشکلات می‌شود.

شیر تلخ

شیر تلخ

نویسنده: الیف شافاک ناشر: میلکان قطع: شمیز,رقعی نوع جلد: شمیز قیمت: 22,000 تومان

شافاک در این کتاب تجربه‌ی واقعی افسردگی بعد از بارداری و زایمان خود را شرح داده است. او موضوعاتی مانند عاشقی، ازدواج، بچه‌دار شدن، تعلیم و تربیت فرزندان و... را در کتاب شیر سیاه بررسی می‌کند. شافاک درگیری‌های ذهنی و روحی خود در ایام مختلف زندگی خود را توضیح می‌دهد و بعد، از زندگی سایر نویسندگان زن مانند ویرجینیا وولف، سیلویا پلات، تونی موریسون، سیمون دو بووار و... صحبت می‌کند. شافاک در این اثر از من‌های متعدد درونی و زنان بندانگشتی در وجودش سخن می‌گوید. خوانندگان شیر سیاه به ویژه بانوان از این کتاب جذاب، استقبال ویژه‌ای کرده‌اند.

کتاب آینه‌های شهر

آینه‌های شهر در سال 1999 نوشته شد و دومین کتاب شافاک است. این کتاب داستان یک شهر در زمان سال‌های پایانی قرن 16 را روایت می‌کند. مسیحیان، یهودیان و مسلمانان، همه و همه در این شهر زندگی می‌کنند. آینه‌های شهر داستان زندگی یک خانواده‌ی اسپانیایی است که پایانی عجیب، حیرت‌انگیز و غافلگیرکننده دارد. این کتاب سرشار از خرده روایت‌ها و داستان‌های گوناگون و پراکنده است و به سبب تجربه‌های گوناگون نویسنده، توصیفات شهری دقیقی در آن به چشم می‌خورد. شافاک در آینه‌های شهر هم‌زیستی ادیان مختلف و زندگی آرام آن‌ها در کنار یک‌دیگر را نشان می‌دهد. این کتاب توسط تهمینه زاردشت ترجمه شده است.

آینه های شهر

آینه های شهر

نویسنده: الیف شافاک ناشر: نیلوفر قطع: شمیز,رقعی نوع جلد: شمیز قیمت: 38,000 تومان

الیف بیلگین با نام مستعار الیف شافاک از نویسندگان موفق ترکیه

[1] - (شافاک، 1397: 31)

مطالب پیشنهادی

کتاب های پیشنهادی

شهری بر لبه آسمان

شهری بر لبه آسمان

الیف شافاک ,
59,000 تومان
وابی سابی (برای هنرمندان٬ شاعران٬ فیلسوفان و دیزاینرها)

وابی سابی (برای هنرمندان٬ شاعران٬ فیلسوفان و دیزاینرها)

لئونارد کورن ,
40,000 تومان
قلب سگی

قلب سگی

میخائیل بولگاكف ,
20,000 تومان
عشق در زمان وبا (جیبی)

عشق در زمان وبا (جیبی)

گابریل گارسیا ماركز ,
ناموجود
از قر و قمبیل های قلمی بی قال و قیل

از قر و قمبیل های قلمی بی قال و قیل

بزرگمهر حسین پور ,
49,500 تومان
Some text some message..