× پاکت سفارش
جمع
هزینه ارسال۲۵۰۰۰ هزار تومان
هزینه ارسال خرید آنلاین برای پاکت خرید بالای ۱۵۰ هزارتومان رایگان است
بازگشت به پاکت سفارش (۱)
کمونیسم دندان ‌سفید ندارد

نگاهی به کتاب کافه اروپا، نوشتۀ اسلاونکا دراکولیچ

یکشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۸

Save Story
کافه اروپا

پس از برچیده‌شدن بساط کمونیسم، ساکنان شرقی قارۀ اروپا در آرزوی «اروپای» رؤیایی بودند. این اروپا با گذشتۀ کمونیستی آنها فاصلۀ بسیار دوری داشت، این اروپا، نه اروپای اختناق و زندگی اشتراکی کمونیستی، بلکه اروپای فروانی و نعمت بود، فراوانی غذا، رنگ، بو ، مزه و نور. اروپایی که با حق انتخاب معنا می‌شد، از حق انتخاب شامپو گرفته تا احزاب سیاسی. این اروپا از شدت خواستنی‌بودنش شبیه رؤیا بود تا واقعیت، مدینۀ فاضله‌ای که همه چیز در آن سر جایش قرار گرفته بود، نه از گرسنگی خبری بود و نه از لباس‌های پاره‌پور و بدن‌های بویناک. مرز این اروپای رؤیایی با اروپای واقعی، مرز میان آلمان‌شرقی و غربی بود. مرزی که کمونیسم را به خود دید و مرزی که ندید، مرزی که حتی پس از فروپاشی کمونیسم هم به وضوح دیده می‌شود، آن هم در چشمان مرزبانان و پلیس‌های مرزی، در پاسپورت‌ها، در بازرسی‌ها و پرس‌و‌جوهای مکرر. اروپای شرقی پس از کمونیسم در آرزوی پیوستن به اروپا و مفهوم اروپاست و کتاب کافه اروپا، روایت جزئی‌نگر و موشکافانه از زندگی روزمرۀ مردم در دو سوی مرز و خود این مرز است.

کافه اروپا، مجموعه یادداشت‌های اسلاونکا دراکولیچ است که در میان سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ نوشته و منتشر شده‌اند. روایت‌های این کتاب درادامۀ مجموعه یادداشت‌های کتاب کمونیسم رفت، ما ماندیم و حتی خندیدیم قرار می‌گیرند، کتابی که از زندگی روزمره در اروپای کمونیستی می‌گفت. با این حال، کافه اروپا از دورۀ گذاری می‌گوید که در آن بساط کمونیسم برچیده شده و مردم در گیرودار جنگ‌های داخلی، به دنبال بازیابی هویت و واقعیت خود هستند،  اینکه چگونه از «ما» به «من»های مستقل و با ارادۀ آزاد تبدیل شوند. دراکولیچ می‌نویسد «ما» به معنای ترس و تسلیم است، به معنای جمعیتی ملتهب و یک اراده که بر سرنوشت همه غلبه می‌کند، «من» اما نمود فرصت دادن به رشد فردیت و دموکراسی است، «من‌»هایی که بر سرنوشت خود مسلط هستند و مسئولیت‌پذیرند.

سه محور اصلی روایت‌های کتاب کافه اروپا، فروپاشی یوگسلاوی و عواقب آن، فقر و محرومیت و تلاش مردم اروپای شرقی برای رسیدن به هویت اروپایی است. قدرت دراکولیچ اما در بیان این مسائلِ منطقه‌ای به زبانی جهانی است. از این رو خواندن این کتاب برای هر انسانی در هر نقطه‌ای از پراکندگی جغرافیای جهان ملموس و آموزنده خواهد بود. چه بسا بسیاری از واقعیت‌های این کتاب با شرایط زیست او قابل قیاس باشد. برای مثال نگاهی کنیم به نوشتۀ «دندان‌های خراب» از متن کتاب. در این متن، نویسنده طی سفری به امریکا متوجه یک نکتۀ بسیار ساده می‌شود: ردیف دندان‌های سفید امریکایی‌ها. فرقی نمی‌کند مجری تلویزیون باشد یا عابری در خیابان، گویا همۀ مردم دندان‌های سفید و سالمی دارند. دندان‌های سفید و سالم گویی مثل کوتاه کردن ناخن یا شپش نداشتنِ موی سر بخشی از آداب اجتماعی است. دراکولیچ می‌نویسد خارجی‌ها زود یاد می‌گیرند دندان‌های سالم و زیبا در امریکا نه فقط نماد زیبایی و سلامت بلکه نماد چیز دیگری هم هستند. دندان‌های سفید امریکایی و تمام خدمات سلامتی و زیبایی برای آن‌ها، ناشی از پیوند سلامت و ثروت است. پس از بازگشت به کشورش، دراکولیچ تازه می‌تواند دندان‌های خراب و کرم‌خوردۀ هم‌وطنانش را ببیند، دهان‌هایی که بی‌شباهت به باقی‌مانده‌های کلیساهای قرون وسطایی نیستند. دندان‌های خراب و پوسیده به وسیلۀ سبیل و اجتناب از خندیدن پنهان می‌شوند. مردم چندان درگیر داشتنِ دندان‌های سالم و مراقبت از آن‌ها نمی‌شوند، هرچند خدمات دندان‌پزشکی، برخلاف امریکا، رایگان است. دراکولیچ می‌نویسد داشتن دندان‌های سالم بسیار شخصی‌تر از آن بود که بدل به دغدغه شود. دغدغۀ اصلی سرنوشت ملت است. امری بسیار کلی که بعد از مدتی باعث فراموش شدن مسائلی بسیار ساده می‌شود و چنین چیزی، امری فرعی به شمار می‌رود. در نوشته‌های دیگر روایت‌های جالبی از این دست دربارۀ ناتوانی مردم از خرید پوشک و وضعیت آلوده و وخیم توالت‌های عمومی نیز می‌خوانیم.

نویسندۀ کتاب ورای تمام نوشته‌ها و روایت‌هایش از خطر تکرار تاریخ می‌گوید، از اینکه گذشتۀ یک ملت فراموش‌شدنی نیست و عوض‌کردن نام میدان‌ها و خیابان‌ها و تحریف و پاکسازی تاریخ چیزی را در واقع عوض نمی‌کند. از اینکه همچنان احتمال حضور دیکتاتور هست و فراموش کردن عامدانۀ تاریخ می‌تواند به آن منجر شود. تاریخ سیاهچاله‌ای نیست که آدم‌ها گذشته‌شان را در آن بیندازند و از دستش خلاص شوند. به نظر دراکولیچ آنچه بدان نیاز است، نه انقلاب سیاسی، بلکه انقلابی در شیوۀ درک و دریافت خود آدمی است. این تحولی است که می‌تواند پاسخگوی مصائب انسانی باشد. گرچه این تحول نه خودبه‌خود، بلکه در زمانی طولانی به وقوع می‌پیوندد و بیش از هر پیشرفت و توسعۀ سیاسی یا اقتصادی زمان می‌برد.

کافه اروپا با ترجمۀ زنده‌یاد نازنین دیهیمی در نشر گمان به فارسی منتشر شده است. این متن بر اساس نسخۀ فارسی این کتاب نوشته شده است.

کافه اروپا

کافه اروپا

نویسنده: اسلاونکا دراکولیچ ناشر: گمان قطع: شمیز,پالتوئی نوع جلد: شمیز قیمت: 29,000 تومان

مطالب پیشنهادی

کتاب های پیشنهادی

کافه اروپا

کافه اروپا

اسلاونکا دراکولیچ ,
29,000 تومان
بالکان اکسپرس

بالکان اکسپرس

اسلاونكا دراكولیچ ,
16,500 تومان
فرهنگ و زندگی روزمره

فرهنگ و زندگی روزمره

دیوید اینگلیس ,
20,000 تومان
گشتی در موزه کمونیسم

گشتی در موزه کمونیسم

اسلاونكا دراكولیچ ,
18,000 تومان
Some text some message..