رفت‌وآمدهای کتابی کودک و نوجوان در مهر 1405

پیشخان کتاب کودک و نوجوان مهر 1405

کتاب‌های جدید کودک و نوجوان در مهرماه 1405
۲۵ آبان ۱۴۰۵
11 دقیقه مطالعه

کتاب‌های تازه‌ی کودک و نوجوان در مهرماه فقط از بازی و سرگرمی حرف نمی‌زنند. یک‌جا بچه‌خوک کوچکی دل‌مشغول دایناسورهاست، جایی دیگر ماهی‌ای به جهت شنایش شک می‌کند و در داستانی دیگر، دو نوجوان با پرسش‌هایی روبه‌رو می‌شوند که معمولاً بزرگ‌ترها هم پاسخ آسانی برایشان ندارند. این ماه نشر افق، هوپا، پرتقال، نردبان و کتاب چ عنوان‌های تازه‌ای به پیشخان آورده‌اند. در ادامه نگاهی به این کتاب‌ها می‌اندازیم.

جدیدترین کتاب‌های کودک و نوجوان در مهرماه ۱۴۰۵

کتاب دنیای پپا ۶۱: جورج دایناسورها را دوست دارد از نشر افق

اگر در خانه کودکی داشته باشید که هرچیزی را می‌تواند فراموش کند جز نام دایناسورها، احتمالاً جورج را خوب درک می‌کنید. برادر کوچک پپا عاشق این موجودات عظیم و منقرض‌شده است؛ جانورانی که مدت‌ها پیش از ما روی زمین راه می‌رفتند اما هنوز در خیال بچه‌ها زنده‌اند. جلد شصت‌ویکم مجموعه‌ی ‌دنیای پپا‌ با عنوان ‌جورج دایناسورها را دوست دارد‌ درست از همین علاقه‌ی کودکانه سراغ مخاطب می‌رود.

نویل استلی و مارک بیکر، خالقان جهان پپا، معمولاً لازم ندارند برای ساختن یک ماجرای کودکانه به جایی دورتر از بازی‌ها و دل‌مشغولی‌های روزمره بروند. مهسا خسروی این جلد را برای نشر افق ترجمه کرده است. شاید جذابیت چنین کتاب‌هایی در همین باشد که به علاقه‌های به‌ظاهر کوچک کودکان با جدیت نگاه می‌کنند. دایناسورها میلیون‌ها سال پیش ناپدید شده‌اند؛ اما برای جورج هنوز حسابی حضور دارند.

کتاب دنیای پپا ۶۲: پپا حیوان‌ها را دوست دارد از نشر افق

پپا فقط از بازی‌کردن با دوستانش خوشحال نمی‌شود؛ حیوان‌ها هم می‌توانند حسابی سر ذوقش بیاورند. ‌پپا حیوان‌ها را دوست دارد‌، جلد شصت‌ودوم ‌دنیای پپا‌، به یکی از آشناترین کنجکاوی‌های دوران کودکی نزدیک می‌شود: اینکه موجودات دیگر چگونه زندگی می‌کنند، چه صداهایی دارند و چرا بعضی از آن‌ها این‌قدر با ما فرق می‌کنند. برای کودکی که تازه جهان اطرافش را کشف می‌کند، روبه‌روشدن با یک حیوان گاهی به‌اندازه‌ی یک سفر بزرگ هیجان دارد.

این عنوان هم حاصل کار نویل استلی و مارک بیکر است و مهسا خسروی آن را برای نشر افق ترجمه کرده. آشنایی با حیوان‌ها فقط به یادگرفتن نام‌شان ختم نمی‌شود؛ فرصتی است برای پرسیدن، مشاهده‌کردن و فهمیدن اینکه دنیا به آدم‌ها محدود نیست. پپا قرار نیست طبیعت‌شناس بزرگی باشد؛ همان شوق ساده‌ی دیدن و شناختن برای شروع کافی است.

کتاب دنیای پپا ۶۳: به‌به چه خوشمزه! از نشر افق

بعضی از مهم‌ترین ماجراهای کودکی دور میز غذا اتفاق می‌افتند؛ درست همان‌جا که یک نفر چیزی را با اشتها می‌خورد و دیگری حتی حاضر نیست امتحانش کند. ‌به‌به چه خوشمزه!‌، جلد شصت‌وسوم ‌دنیای پپا‌، با عنوان خوش‌آب‌ورنگش سراغ رابطه‌ی بچه‌ها با خوراکی‌ها و تجربه‌ی چشیدن می‌رود. مزه‌ها برای کودکان فقط شیرین و شور نیستند؛ گاهی نشانه‌ی آشنایی با چیزی تازه‌اند و گاهی موضوع یک مخالفت تمام‌عیار!

نویل استلی و مارک بیکر در جهان پپا از همین اتفاق‌های معمولی برای نزدیک‌شدن به زندگی کودک استفاده می‌کنند. این جلد نیز با ترجمه‌ی مهسا خسروی در نشر افق منتشر شده است. امتیاز کتاب‌های ساده‌ی این‌چنینی آن است که می‌توانند گفت‌وگویی روزمره میان بزرگ‌تر و کودک راه بیندازند، بی‌آنکه به کلاس درس تبدیل شوند. شاید پس از خواندنش، یک خوراکی آشنا هم کمی ماجراجویانه‌تر به نظر برسد.

کتاب روزی که سکوت در زد از نشر کتاب چ

تصور کنید یک روز کسی درِ خانه را بزند و وقتی در را باز می‌کنید، با چیزی روبه‌رو شوید که نه چهره دارد و نه صدایی: او سکوت است. عنوان ‌روزی که سکوت در زد‌ از همان ابتدا با یک تناقض بازی می‌کند. مگر سکوت هم می‌تواند در بزند؟ همین پرسش ساده برای باز‌کردن دری به خیال کودک کافی است؛ خیالی که در آن حتی چیزهای نادیدنی می‌توانند مهمان شوند، جایی بنشینند و حضورشان حس شود. برای خواننده‌ی کم‌سن، سکوت لزوماً همان آرامشی نیست که بزرگ‌ترها از آن حرف می‌زنند. گاهی به معنای تنهایی است، گاهی فرصتی برای گوش‌دادن و گاهی چیزی که نمی‌دانیم با آن چه کنیم. این عنوان از نشر کتاب چ دست‌کم چنین پرسش‌هایی را پیش روی ما می‌گذارد. شاید پیش از اینکه بپرسیم سکوت چه می‌گوید، بهتر باشد ببینیم چرا به درِ خانه‌ی ما آمده است.

کتاب مافیا در شهر از نشر هوپا

اگر فکر می‌کنید مافیا فقط بازی‌ای است که در آن همه به هم شک می‌کنند و آخر شب چند نفر از دور خارج می‌شوند، آترین احتمالاً نظر دیگری دارد. این نابغه‌ی چهارده‌ساله‌ی شیمی خودش را برای المپیاد بین‌المللی آماده می‌کند، اما اتفاقی پیش‌بینی‌نشده او را به خانه‌ی قدیمی پدربزرگش می‌کشاند؛ جایی که رازهای خانوادگی و ماجرایی بسیار بزرگ‌تر از یک بازی انتظارش را می‌کشند. زهره عارفی در رمان ‌مافیا در شهر‌ مرز میان علم و افسانه، حقیقت و توهم، و حتی انسان و موجودات ناشناخته را به پرسش می‌گیرد. هوپا این داستان تألیفی را در دسته‌ی آثار معمایی و روان‌شناسانه منتشر کرده است. جذابیت ایده هم روشن است: در بازی مافیا معمولاً می‌دانیم جایی یک نفر دارد نقش بازی می‌کند؛ اما وقتی خود زندگی به بازی تبدیل شود، از کجا باید فهمید چه کسی راست می‌گوید؟

کتاب پیش از آخرین بارش برف از نشر هوپا

رستا نمی‌تواند هر وقت دلش خواست از خانه بیرون بزند و مثل هم‌سن‌وسال‌هایش زندگی کند. بیماری ژنتیکی ریه او را در انتظار پیوند نگه داشته است. آن طرف صفحه‌ی نمایش، نوجوان دیگری با نام ‌کلاغ‌ درگیر سرطان و شیمی‌درمانی است. یکی به کتاب‌ها پناه می‌برد و دیگری به نقاشی؛ تا اینکه گفت‌وگوهایشان در فضای مجازی به دوستی‌ای تبدیل می‌شود که پای سؤال‌های بزرگ زندگی و مرگ را به میان می‌کشد.

‌پیش از آخرین بارش برف‌ نوشته‌ی فائزه جعفری ورزنه از آن رمان‌های نوجوانی است که موضوع دشوارش را پنهان نمی‌کند. نشر هوپا آن را در ۱۴۴ صفحه منتشر کرده است. نکته‌ی مهم این‌جاست که شخصیت‌ها فقط با بیماری‌شان تعریف نمی‌شوند؛ تخیل، دوستی و میل به ارتباط هم در زندگی‌شان حضور دارند. گاهی یک گفت‌وگوی کوتاه از پشت صفحه‌ی گوشی می‌تواند از فاصله‌ی میان دو تخت بیمارستان بزرگ‌تر باشد.

کتاب جنبشی به نام جان سیاهان مهم است از نشر نردبان

شاید عبارت ‌جان سیاهان مهم است‌ را روی پلاکاردی در تظاهرات یا کنار هشتگی در شبکه‌های اجتماعی دیده باشید. اما این چند کلمه چگونه به نام یک جنبش جهانی تبدیل شدند؟ لاکیتا ویلسون در ‌جنبشی به نام جان سیاهان مهم است‌ سراغ تاریخی می‌رود که از اعتراض به خشونت نژادی و مطالبه‌ی عدالت جدا نیست. در پی کشته‌شدن تریوون مارتین در سال ۲۰۱۲ و تبرئه‌ی قاتل او در سال بعد، هشتگ ‌جان سیاهان مهم است‌ شکل گرفت و در سال ۲۰۲۰، پس از قتل جورج فلوید به دست پلیس، اعتراض‌ها گسترده‌تر شدند. این کتاب غیرداستانی، با ترجمه‌ی محمدرضا افضلی در نشر نردبان، برای مخاطب کم‌سن دری به سیاست و تاریخ معاصر آمریکا باز می‌کند. اهمیتش فقط در توضیح یک جنبش نیست؛ به نوجوان نشان می‌دهد چگونه یک عبارت کوتاه می‌تواند حامل تجربه‌های طولانی تبعیض، اعتراض و مطالبه‌ی برابری باشد. تاریخ گاهی با چند کلمه به خیابان می‌آید.

کتاب اورسولا ماهی سروته از نشر پرتقال

از کجا معلوم بالا واقعاً بالاست؟ اورسولا، گربه‌ماهی صورتی‌رنگی که در آب وارونه شنا می‌کند، تا مدتی اصلاً چنین مسئله‌ای ندارد. زندگی‌اش خوب می‌گذرد، تا اینکه ماهی دیگری به او می‌گوید که سروته است. ناگهان آنچه تا دیروز طبیعی بود عجیب به نظر می‌رسد. اورسولا می‌کوشد خودش را با نگاه دیگران هماهنگ کند؛ اما ماجرا آن‌طور پیش نمی‌رود که انتظار دارد. کوری آر. تیبر در ‌اورسولا ماهی سروته‌ حتی جهت تصویرها و شیوه‌ی ورق‌زدن کتاب را وارد بازی می‌کند. تصویرها به خواننده اجازه می‌دهند جهان را از زاویه‌ی دید اورسولا ببیند، نه فقط درباره‌ی آن بخواند. سپیده فخارزاده کتاب را برای نشر پرتقال ترجمه کرده است. این داستان تصویری با طنزی ملایم به پرسشی جدی می‌رسد: چه کسی تعیین می‌کند شیوه‌ی دیدن ما درست است یا غلط؟ گاهی کافی است کتاب را برگردانیم تا دنیا دوباره سر جایش قرار بگیرد.

کتاب مرزهای بدن ما از نشر پرتقال

به کودکان زیاد یاد می‌دهیم که مؤدب باشند، سلام کنند و دیگران را ناراحت نکنند؛ اما آیا به همان اندازه به آن‌ها می‌گوییم که حق دارند از لمس‌شدن یا درآغوش‌گرفته‌شدن ناراحت باشند؟ ‌مرزهای بدن ما‌ از جینین ساندرز درباره‌ی همین حق ساده و اساسی است: اینکه بدن هر کودک به خودش تعلق دارد و رضایت، احترام و اجازه‌گرفتن بخشی از رابطه‌ی سالم با دیگران است.

فاطمه شاه‌مرادی این کتاب را برای نشر پرتقال ترجمه کرده است. موضوعش ممکن است برای بعضی بزرگ‌ترها دشوار به نظر برسد، اما اتفاقاً از همان سال‌های نخست کودکی باید برایش زبان مناسب پیدا کرد. مرز شخصی فقط درباره‌ی خطر و غریبه‌ها نیست؛ حتی در رابطه‌های محبت‌آمیز و آشنای روزمره نیز معنا دارد. کتاب فرصتی فراهم می‌کند تا کودک ‌نه‌ گفتن را بی‌ادبی نداند و بزرگ‌ترها هم یاد بگیرند احترام به بدن از گوش‌دادن شروع می‌شود.

کتاب چه کنم وقتی نگرانم؟ از نشر نردبان

نگرانی‌ها شبیه گوجه‌فرنگی‌اند؟ دان هیوبنر برای توضیح اضطراب به بچه‌ها از همین تشبیه عجیب استفاده می‌کند: هرچه بیشتر به نگرانی‌ها توجه کنیم و پرورش‌شان دهیم، بزرگ‌تر می‌شوند. ‌چه کنم وقتی نگرانم؟‌ از آن کتاب‌هایی نیست که با یک ‌نگران نباش!‌ سروته مسئله را هم بیاورد؛ می‌خواهد به کودک نشان دهد هنگام هجوم فکرهای نگران‌کننده چه کارهایی از دستش برمی‌آید.

این کتاب با ترجمه‌ی آویشن امین صالحی در نشر نردبان منتشر شده است. نویسنده که روان‌شناس است، از توضیح‌های ساده، تمرین و مشارکت کودک برای نزدیک‌شدن به مهارت‌های شناختی‌رفتاری استفاده می‌کند. خواندن کتاب می‌تواند فرصتی برای گفت‌وگوی بزرگ‌ترها با کودک درباره‌ی ترس‌ها و دل‌نگرانی‌هایش باشد، نه تلاشی برای کوچک‌شمردن آن‌ها. بالاخره اگر نگرانی‌ها رشد می‌کنند، شاید بتوان یاد گرفت چطور آب‌دادن به آن‌ها را متوقف کرد.

کتاب چه کنم وقتی حسودیم میشه از نشر نردبان

‌چرا او دارد و من ندارم؟‌ کافی است این سؤال در ذهن کودکی شکل بگیرد تا حسادت هم از راه برسد. این احساس ممکن است هنگام دیدن اسباب‌بازی تازه‌ی دوستش، توجهی که به خواهر یا برادرش می‌شود یا موفقیت کسی دیگر سراغش بیاید. ‌چه کنم وقتی حسودیم میشه‌ از نشر نردبان نام یکی از آن احساس‌هایی را به زبان می‌آورد که بچه‌ها تجربه‌اش می‌کنند، اما همیشه نمی‌دانند چگونه درباره‌اش حرف بزنند.

نکته‌ی مهم در مواجهه با حسادت این است که احساس را با رفتار اشتباه نگیریم. حسودشدن لزوماً کودک را بدجنس نمی‌کند؛ مهم این است که با این احساس چه کند و چطور آن را بیان کند. چنین کتابی می‌تواند بهانه‌ای باشد تا بزرگ‌ترها به‌جای سرزنش یا مقایسه، درباره‌ی خواسته‌ها، کمبودها و تفاوت آدم‌ها گفت‌وگو کنند. گاهی قدم اول برای آرام‌شدن فقط پیداکردن نام احساسی است که آزارمان می‌دهد.

نظر شما درباره این مطلب چیست؟ منتظر خواندن دیدگاه شما هستیم.
امتیاز کاربران
★ ★ ★ ★ ★
prev مطلب قبلی در ستایش زندگی، درست در آستانه‌ی پایان جهان
دیدگاه کاربران
ارسال دیدگاه

هیـچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است!

اولین دیدگاهتان را بنویسید
مطالب پیشنهادی
بر اساس:
دسته‌بندی ناشر
جدیدترین نویسندگان
جدیدترین مترجمان
جدیدترین ناشران کتاب
جدیدترین ناشران مجله
جستجو بر اساس دسته بندی