۱۶ آبان ۱۴۰۵
تعریف کردن قصههای قدیمی برای کودکان و نوجوانان هم برای گوینده و هم برای شنونده همیشه جذاب است. به‌خصوص اگر داستانی باشد پر از شخصیت‌های خارق‌العاده و عجیب مثل اژدها، سیمرغ و پهلوانان شکست‌ناپذیر که در شاهنامه‌ی خودمان به وفور پیدا می‌شود. اما روایت داستانهای شاهنامه برای کودکان، که در آن پادشاهان سقوط می‌کنند، پهلوانان با سرنوشت خود می‌جنگند و گاهی یک تصمیم، زندگی چندین نسل را تغییر می‌دهد کار چندان ساده‌ای نیست. پس چطور می‌شود کودکان و نوجوانان را به خواندن شاهنامه علاقه‌مند کرد؟ مجموعهی «قصههای شاهنامه» نشر افق که آتوسا صالحی آن را به زیبایی و سادگی بازآفرینی کرده، یکی از راه‌های آشنایی با این جهان داستانی است. در این مجموعهی دوازده‌جلدی، داستانهای مشهور شاهنامه با زبانی داستانی و متناسب با مخاطبان جوان بازآفرینی شده‌اند تا خواندن ماجراهای پهلوانان و پادشاهان ایرانی برای نسل امروز هم جذاب و لذت‌بخش باشد.
روایت آتوسا صالحی از قصههای شاهنامه
شاهنامه فقط مجموعه‌ای از جنگ‌ها و نبردهای پهلوانان نیست. در این اثر ماندگار، از عشق و دوستی، حسادت و کینه، وفاداری و خیانت، خانواده و قدرت هم می‌خوانیم. شخصیت‌های شاهنامه گاهی تصمیم‌هایی می‌گیرند که سرنوشت خودشان و اطرافیانشان را برای همیشه تغییر می‌دهد. همین ویژگی‌هاست که داستانهای فردوسی را از محدوده‌ی زمان و مکان فراتر می‌برد.
آتوسا صالحی در مجموعهی دوازده‌جلدی قصههای شاهنامه، سراغ تعدادی از همین داستان‌ها رفته و آنها را برای کودکان و نوجوانان بازآفرینی کرده است. صالحی در روایت این قصه‌ها تلاش کرده است مخاطب کم‌سن‌وسال‌تر را با شخصیتها، ماجراها و فضای شاهنامه همراه کند؛ بدون آنکه برای شروع، لازم باشد با دشواری‌های خواندن متن منظوم فردوسی روبه‌رو شود. به این ترتیب، کتاب قصههای شاهنامه نشر افق را می‌توان راهی برای ورود به ادبیات حماسی فارسی دانست؛ راهی که از دل داستان و ماجرا می‌گذرد.
تصاویر کتاب قصههای شاهنامه
نیلوفر میرمحمدی تصویرگر دوازده جلد مجموعهی «قصههای شاهنامه» است. تصویرگری او در این مجموعه با بهره‌گیری از خطوط پرجزئیات و ترکیب آنها با نقش‌مایه‌های برگرفته از خط و نوشتار فارسی، جهان اسطوره‌ای شاهنامه را تداعی میکند. در صفحه‌آرایی کتاب‌ها، تصویرها در کنار بیت‌های اصلی فردوسی قرار گرفته‌اند تا مخاطب هم‌زمان با خواندن روایت بازآفرینی‌شده‌ی آتوسا صالحی، با متن منظوم شاهنامه نیز ارتباط برقرار کند. همچنین ابتدای هر جلد شجره‌نامه‌ای تصویری از شخصیتها آمده است که به شناخت بهتر روابط میان قهرمانان و شخصیت‌های داستان کمک میکند.
داستانهای مجموعه دوازده‌جلدی قصههای شاهنامه
یکی از جذابیت‌های مجموعه قصههای شاهنامه نشر افق، تنوع داستان‌ها و شخصیت‌های آن است. هر جلد به ماجرایی مستقل اختصاص دارد و خواننده میتواند با دنبال‌کردن این روایت‌ها، بخش‌های مختلف جهان شاهنامه را بشناسد. ناگفته نماند که این 12 جلد به چند صورت در اختیار مخاطبان علاقمند قرار گرفته است
- یک مجموعهی 4جلدی با قاب سخت که هر کتاب در آن شامل سه داستان بازآفرینیشده است و تمام 12 داستان را در خود جای داده است.
- 4 مجموعهی تک‌جلدی که هرکدام شامل سه داستان بازآفرینیشده است.
- 12 کتاب تک‌جلدی که هرکدام محتوی یکی از داستانهای بازآفرینیشده توسط آتوسا صالحی است.
سه داستان نخست مجموعه عبارت‌اند از «ضحاک بنده‌ی ابلیس»، «فرزند سیمرغ» و «اسفندیار رویینتن». در این روایت‌ها با پادشاهی ضحاک و ستمگری او، ماجرای زال و پیوند شگفت‌انگیزش با سیمرغ و پهلوانی اسفندیار آشنا می‌شویم؛ پهلوانی که رویین‌تنی‌اش قرار است او را از خطرها حفظ کند.
در سه جلد بعدی داستانهای «فرود و جریره»، «بیژن و منیژه» و «بهرام و گردیه» روایت می‌شوند. داستان بیژن و منیژه از مشهورترین روایتهای عاشقانه‌ی شاهنامه است؛ قصه‌ی عشقی که از مرز دشمنی دو سرزمین می‌گذرد و برای دو دلداده ماجراهای دشواری به همراه می‌آورد.
جلدهای هفتم تا نهم به «گردآفرید»، «رستم و سهراب» و «سیاوش» اختصاص دارند. گردآفرید از زنان جنگاور شاهنامه است که با شجاعت و هوشمندی در میدان نبرد حاضر می‌شود. داستان رستم و سهراب نیز از تلخ‌ترین روایتهای فردوسی است؛ ماجرای پدری و پسری که ناآگاهانه در برابر یکدیگر قرار می‌گیرند. داستان سیاوش هم از بی‌گناهی، بدگمانی و سرنوشتی اندوه‌بار می‌گوید.
سه جلد پایانی مجموعه نیز داستانهای «جمشید»، «ایرج» و «کیخسرو» را در بر می‌گیرند و خواننده را با بخش دیگری از جهان پادشاهان و پهلوانان شاهنامه آشنا می‌کنند.
چه چیزی قصههای شاهنامه آتوسا صالحی را خواندنی میکند؟
یکی از ویژگی‌های مهم این مجموعه، انتخاب داستانهایی است که هرکدام دنیای مستقلی دارند. در شاهنامه با قهرمانانی روبه‌رو نیستیم که همیشه تصمیم‌های درست می‌گیرند یا از هر خطری جان سالم به در می‌برند. آنها هم اشتباه می‌کنند، شکست می‌خورند، عاشق می‌شوند و گاهی بهای سنگینی برای انتخاب‌هایشان می‌پردازند.
برای مثال، رستم فقط پهلوانی شکست‌ناپذیر نیست؛ در داستان رستم و سهراب با پدری روبه‌رو می‌شویم که ناآگاهانه به یکی از تلخ‌ترین حوادث زندگی‌اش دچار می‌شود. سیاوش شخصیتی است که در برابر بدگمانی و بی‌عدالتی قرار می‌گیرد و گردآفرید نشان می‌دهد که شجاعت و تدبیر در شاهنامه به پهلوانان مرد محدود نمی‌شود.
بازآفرینی این داستان‌ها فرصتی فراهم میکند تا خواننده به‌جای مواجهه با فهرستی از نام‌ها و اتفاق‌های تاریخی و اسطوره‌ای، با آدم‌ها و ماجراهایشان همراه شود. تصویرگری نیلوفر میرمحمدی نیز در کنار روایت‌ها قرار گرفته و به شکل‌گیری فضای داستانی کتاب‌ها کمک میکند.
«قصههای شاهنامه» مجموعه‌ای خواندنی برای کودکان و نوجوانان
شاید در نگاه اول، شاهنامه کتابی دور از دنیای کودکان و نوجوانان امروز به نظر برسد؛ کتابی با نام‌های ناآشنا، پادشاهان قدیمی و نبردهایی که در زمان و مکانی دور اتفاق افتاده‌اند. اما کافی است کمی به داستان‌هایش نزدیک شویم تا متوجه شویم بسیاری از دغدغه‌های شخصیت‌های آن هنوز هم برای ما آشنا هستند.
رابطه‌ی پدر و فرزند در داستان رستم و سهراب، عشق و وفاداری در داستان بیژن و منیژه، ایستادگی در برابر بی‌عدالتی در داستان سیاوش و شجاعت گردآفرید، موضوعاتی نیستند که فقط به گذشته تعلق داشته باشند. کودکان و نوجوانان می‌توانند در این قصه‌ها درباره‌ی انتخاب‌های آدم‌ها فکر کنند، با شخصیت‌هایشان همراه شوند و حتی درباره‌ی رفتار و سرنوشت آنها نظر بدهند.
از طرف دیگر، آشنایی با شاهنامه راهی برای شناخت بخشی از ادبیات و فرهنگ فارسی است. خواندن داستانهای ایرانی برای نوجوانان میتواند شروعی باشد تا آنها بعدها با متن اصلی شاهنامه‌ی فردوسی و کتاب‌های سنگین‌تر هم ارتباط برقرار کنند و از خواندنشان لذت ببرند.
کتاب قصههای شاهنامه نشر افق برای چه گروه سنیای مناسب است؟
مجموعه قصههای شاهنامه نشر افق برای کودکان و نوجوانان منتشر شده است و در معرفی کتاب‌های آن گروه‌های سنی بیشتر از 9 و 12 سال سال دیده می‌شود. البته بهتر است هنگام انتخاب هر جلد، رده‌بندی سنی همان چاپ را نیز بررسی کنید.
این مجموعه انتخابی مناسب برای کودکانی است که به قصههای پهلوانی و ماجراجویانه علاقه دارند و نوجوانانی که دوست دارند با داستانهای اسطوره‌ای و ادبیات کهن ایران آشنا شوند. والدینی هم که به دنبال خرید کتاب قصههای شاهنامه برای کودکان هستند، می‌توانند این مجموعه را به‌عنوان یکی از گزینه‌های آشنایی فرزندانشان با داستانهای فردوسی در نظر بگیرند.
اگر در میان بهترین کتاب‌های نشر افق برای کودکان و نوجوانان به دنبال اثری با موضوع ادبیات و اسطوره‌های ایرانی هستید، «قصههای شاهنامه» به روایت آتوسا صالحی میتواند یکی از انتخاب‌های قابل‌توجه باشد.
آیا «قصههای شاهنامه» مجموعه‌ای از رمان‌ها برای بزرگسالان است؟
قصههای شاهنامه را نباید با مجموعه‌ای از رمان‌های شاهنامه برای بزرگسالان اشتباه گرفت. این کتاب‌ها بازآفرینی داستانهای فردوسی برای مخاطبان کودک و نوجوان‌اند و قرار نیست جایگزین متن اصلی شاهنامه یا روایتهای مفصل و پژوهشی آن شوند. بااین‌حال، کتاب داستانهای شاهنامه برای بزرگسالان هم میتواند جذاب باشد؛ به‌خصوص برای کسانی که می‌خواهند داستانهای مشهور فردوسی را در قالبی ساده‌تر و کوتاه‌تر مرور کنند یا آنها را برای کودکان و نوجوانان بخوانند. بنابراین بزرگسالان هم می‌توانند از خواندن این مجموعه لذت ببرند، هرچند مخاطب اصلی آنها نیستند.
راهی برای ورود به دنیای شاهنامه
شاهنامه پر از داستانهایی است که با گذشت قرن‌ها هنوز می‌توانند خواننده را غافلگیر کنند؛ از ماجرای زال و سیمرغ گرفته تا عشق بیژن و منیژه و سرنوشت تلخ رستم و سهراب. مجموعهی دوازده‌جلدی قصههای شاهنامه به روایت آتوسا صالحی فرصتی فراهم میکند تا کودکان و نوجوانان از راه این داستان‌ها به جهان فردوسی نزدیک شوند؛ جهانی که در آن پهلوانی فقط به زور بازو نیست و هر قهرمان، در کنار قدرت و شجاعتش، با ترس‌ها، خواسته‌ها و انتخاب‌های خودش روبه‌رو می‌شود.
خواندنی‌ها
ارسال دیدگاه
برای ثبت دیدگاه ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.
ورود به حساب کاربریهیـچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است!
اولین دیدگاهتان را بنویسید