× پاکت سفارش
جمع
هزینه ارسال خرید آنلاین برای پاکت خرید بالای تومان رایگان است
بازگشت به پاکت سفارش (۱)

گم شده میان زمان و مکان

مروری بر کتاب ویران نوشته‌ی ابوتراب خسروی

‌شیرین زارع‌پور

سه شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۹

shorter-link Save Story
ابوتراب خسروی در حالی که عینک زده به جلو نگاه میکنه

کتاب ویران مجموعه داستان کوتاهی است نوشته‌ی ابوتراب خسروی. کتاب شامل هشت داستان به نام‌های: تفریق خاک، پیک نیک، مرثیه‌ی باد، قاصد، یک داستان عاشقانه، رویا یا کابوس، آموزگار و کتاب ویران است.

خسروی در هر کدام از داستان‌ها سیر زمانی، مکانی و علّی معلولی را در هم ریخته است بدون آن‌که ذهن مخاطب را از واقعیت‌گرایی دور کند. سیر زمانی و مکانی شباهتی به واقعیت ندارد؛ اما با ذکر جزئیات دقیق آن‌طور بیان شده است که خواننده تداخلات زمانی و مکانی را چیزی غیرواقعی نمی‌پندارد.

شکست خط زمانی، تداخل مکانی و تداخل شخصیت‌ها با یک‌دیگر که در نهایت سبب شکست قوانین علّی معلولی است؛ از ویژگی‌های حاکم بر داستان‌های این مجموعه است.

داستان اول، داستان روایت پدر و پسری است که پسر، وارث مکنت و ثروت پدر است. پسر بیزار از موقعیت خود، از کوشک پدری گریخته است و از اموال و جانشینی پدر سرپیچی می‌کند. پسر در این آوارگی، کولی زیبایی را انتخاب می‌کند تا مادرش باشد. این اولین شکست زمانی است که مخاطب با آن روبه‌رو می‌شود. روایت داستان از زبان شخصی است که هنوز به دنیا نیامده و از آن امتناع می‌کند. همان‌طور که از سرپرستی اموال پدرش امتناع میکند و نمی‌خواهد اسیر خاک شود. می‌خواهد از جنس سایه بماند.

این شگفتی در دومین داستان نیز ادامه پیدا می‌کند. آن‌جا که از باغی سخن می‌گوید بزرگ و میراثی که وقف فرزندان خاندان است. جایی که چندین نسل و شمایل چندین نسل، همیشه در آن‌جا جمع‌اند. در هرگوشه‌ای فصلی است. زمانی است. شمایل همه‌ی دوران‌های همه‌ی افراد، در جایی از باغ در زمانی پرسه می‌زنند. پدری کشته شده است و پسر که مظنون ماجراست می‌گوید شمایل خود مقتول او را کشته است. انگار که گذشته‌ هیچ‌گاه پاک نمی‌شود. گذشته با افعال مضارع روایت می‌شود تا جاری بودنش را در حالا و در هرلحظه نشان بدهد.

این بی‌زمانی و سیر در زمان، در داستان آموزگار به نوعی بی‌مکانی می‌رسد. رمشگ جایی که روی نقشه نیست و بلدچی‌ها هم اسمی از آن نشنیده‌اند اما معلمی که در جست و جوی پدر خود رفته به اصرار به آن‌جا می‌رود. مکانی که تنها با ذکر جزئیات دقیق است که رنگ واقعیت به خود می‌گیرد و مردمی که تنها با صوت و غریو و هیاهو است که حرف می‌زنند. کلمه نمی‌دانند و انگار این کلمه است که تمدن را به همراه دارد.

« در واقع همین نفیرهای حیوانی سبب می‌شوند که فضای سبوعیت بر رمشگ سلطه یابد. صف طویل مردان و زنان نیم برهنه با اندام نحیف کهربایی در برابرم ایستاده بودند که بی‌محابا زوزه می‌کشیدند که مردی جمعیت را کنار زد و جلو آمد. به دست راست کاردی داشت که آفتاب از تیغه‌اش باز می‌تابید و زیر کتف دست دیگرش پسرک برهنه‌اش را گرفته بود که میان زمین و هوا بال بال می‌زد و غاز غاز می‌کرد.»(خسروی  1387: 152)

در این داستان، انسان تنها حیوان است که هیچ چیز از قوه‌ی ناطقه نمی‌داند.

ابوتراب خسروی این اهمیت کلمه، کلام و متن را در شیوه‌ای قوی‌تر و پررنگ‌تر در داستان آخر، بعد از داستان آموزگار، یعنی کتاب ویران نشان می‌دهد. آنجا همه چیز متن است. نویسنده است که زندگی می‌بخشد. زندگی می‌گیرد و انسان را تجربه‌ی زیسته و تجسمی از کلمات نشان می‌دهد.

این مجموعه داستان هر چند جدا از هم و در موضوعات متفاوت نوشته شده است؛ اما ذهن مخاطب را در مسیری از تحولات زمانی و مکانی قرار می‌دهد و در آخر اهمیت و قدرت کلمه را در شکل‌گیری تمام روابط هستی و زندگی به خوبی نشان می‌دهد.

كتاب ویران

كتاب ویران

نویسنده: ابوتراب خسروی ناشر: چشمه قطع: شمیز,رقعی نوع جلد: شمیز قیمت: 36,000 تومان

پرسش های متداول

مطالب پیشنهادی

کتاب های پیشنهادی

ملکان عذاب

ملکان عذاب

ابوتراب خسروی ,
44,000 تومان
اسفار کاتبان

اسفار کاتبان

ابوتراب خسروی ,
ناموجود
رود راوی

رود راوی

ابوتراب خسروی ,
26,000 تومان
عادت می کنیم

عادت می کنیم

زویا پیرزاد ,
ناموجود
Some text some message..