مروری بر کتاب شهر شیشه‌ای اثر پل استر

من مواظبت هستم.

کتاب شهر شیشه‌ای پل استر
۲۷ آبان ۱۴۰۵
12 دقیقه مطالعه

کتاب «شهر شیشه‌ای» (City of Glass) اثر پل استر یکی از رمان‌هایی بود که باعث شد این نویسنده به شهرتی جهانی دست پیدا کند. استر یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان آمریکایی قرن حاضر محسوب می‌شود. او اصول اولیه‌ی داستان‌نویسی را به‌خوبی می‌داند و می‌تواند خوانندگان را تا انتهای کتاب با خود همراه کند. به همین دلیل کتاب‌هایش همواره در فهرست پرفروش‌ترین آثار داستانی جهان قرار دارند. وی در کتاب‌های خود به دغدغه‌های مختلف انسان تنهای معاصر اشاره می‌کند و از سردرگمی‌ها، مشکلات، رنج‌ها و... او سخن می‌گوید.

شهر شیشه ای

خلاصه‌ی کتاب «شهر شیشه‌ای»

پل استر
پل استر

همه‌ی افراد از کودکی به شغل آینده‌ی خود فکر می‌کنند. بعضی از کودکان دوست دارند به سراغ پزشکی بروند و بعضی از آن‌ها همیشه به دنبال معلمی و تدریس بوده‌اند. برخی به سفر روی کره‌ی ماه و فضانوردی علاقه داشته‌اند و برخی دیگر خودشان را یک آتش‌نشان قهرمان می‌دیدند.

بعضی از شغل‌ها بین کودکان محبوب‌تر هستند و رویای رسیدن به آن‌ها بین بسیاری از بچه‌ها مشترک است. کارآگاهی یکی از شغل‌هایی است که کودکان زیادی به آن فکر کرده‌اند. حقیقت این است که این حرفه‌ی سخت مسئولیت سنگینی بر دوش انسان می‌گذارد و ممکن است اولین خطای یک کارآگاه، آخرین اشتباه زندگی او باشد؛ اما لذت کشف و ماجراجویی بشر باعث می‌شود تعداد زیادی از مردم در خیالات خود از شغل کارآگاهی و هیجان آن استقبال کنند.

به احتمال زیاد بسیاری از ما تا به حال یک کارآگاه واقعی را از نزدیک ندیده‌ایم و از روند کاری‌شان اطلاع دقیقی نداریم و فقط از طریق برنامه‌های مختلف تلویزیونی با آن‌ها آشنا شده‌ایم. ما همراه خانوم مارپل در جستجوی قاتل بوده‌ایم، با آقای پوآرو به دنبال سرنخ‌های مهم و اساسی گشته‌ایم و در کنار شرلوک هولمز سر صحنه‌ی جرم حاضر شده‌ایم و به جمع‌آوری اطلاعات پرداخته‌ایم.

«شهر شیشه‌ای» اولین جلد مجموعه‌ی سه‌گانه‌ی نیویورک پل استر است. این کتاب در سال 1895 به چاپ رسید و مورد استقبال شدید مخاطبان داستان‌های پلیسی قرار گرفت. پل استر در رمان کتاب «شهر شیشه‌ای» به سراغ داستان مردی رفته که یک تماس اشتباه مسیر زندگی‌اش را برای همیشه تغییر می‌دهد و درگیر ماجرایی پیچیده می‌شود.

پل استر کیست؟

پل استر
پل استر

پل استر در سوم فوریه‌ی سال 1947 در نیویورک چشم به جهان گشود و سال‌هایی طولانی در این ایالت زندگی کرد. وی در اوایل جوانی تصمیم گرفت به اروپا سفر کند. او از ایتالیا، اسپانیا، فرانسه و... بازدید کرد و در نهایت به کشور خود، آمریکا بازگشت.

استر تصمیم گرفت درس خود را ادامه دهد، بنابراین به دانشگاه کلمبیا قدم گذاشت و در رشته‌ی ادبیات تطبیقی شروع به تحصیل کرد. وی پس از چندی به علت خسته شدن از فضای آکادمیک، دوباره تصمیم به سفر گرفت و به پاریس رفت. او برای مدتی در آنجا زندگی کرد و بعد برای ادامه‌ی تحصیل به نیویورک برگشت.

استر در ابتدا به کار ترجمه‌ی آثار فرانسوی روی آورد و بعد از مدتی به نوشتن داستان‌های جذاب مشغول شد. وی در ابتدا شعر هم می‌سرود؛ اما کم‌کم این کار را رها کرد و تمام وقت خود را به نوشتن نثر اختصاص داد. پل استر در نوشتن فیلم‌نامه هم مهارت ویژه‌ای دارد.

فیلم‌نامه‌های «لولو روی پل» (Lulu on the Bridge)، «دود» (Smoke) و «صورت آبی» (Blue in the Face) آثار این نویسنده‌ی توانا هستند و خودش کارگردانی آن‌ها را بر عهده گرفته است. وی برای نوشتن داستان‌های خود از کنوت هامسون و ساموئل بکت تأثیر پذیرفته است.

رمان‌های او به شدت خواندنی، جذاب و پرکشش هستند و طرفداران زیادی در سراسر دنیا دارند. کتاب‌های این نویسنده به 29 زبان مختلف مانند فرانسوی، عربی، فارسی، آلمانی و... ترجمه شده است. کتاب‌های کشور آخرین‌ها، مون پالاس، آقای سرگیجه، بخور و نمیر، خاطرات زمستان، شهر شیشه‌ای، ارواح، اتاق دربسته، اختراع انزوا و... تنها تعدادی از تألیفات موفق او هستند.

کتاب «شهر شیشه‌ای» جلد اول «سه‌گانه‌ی نیویورک» (The New York Trilogy) پل استر است که در سال 1985 برای اولین بار منتشر شد. «شهر شیشه‌ای» به شدت مورد توجه خوانندگان قرار گرفت و استر با خلق این اثر نامزد دریافت جایزه‌ی ادگار آلن‌پو برای بهترین رمان سال 1986 شد.

سه گانه نیویورک

جلدهای بعدی این سه‌گانه به ترتیب «ارواح» (Ghosts) و «اتاق دربسته» (The Locked Room) نام دارند. شهرزاد لولاچی، آتنا عبدی‌نژاد، کژوان آبهشت و... از جمله مترجمانی هستند که کتاب «شهر شیشه‌ای» را به فارسی ترجمه کرده‌اند.

داستان کتاب «شهر شیشه‌ای» درباره‌ی چیست؟

کتاب «شهر شیشه‌ای»
کتاب «شهر شیشه‌ای» از نشر افق

داستان این کتاب درباره‌ی نویسنده‌ای جوان به نام دانیل کوئین است. وی در نوشتن داستان‌های پلیسی مهارت زیادی دارد. شخصیت اول کتاب‌های او کارآگاهی باهوش به نام مارکس ورک است. کوئین به شدت با این شخصیت احساس نزدیکی می‌کند و او را یار تنهایی‌های خود می‌داند.

این نویسنده همسر و تنها فرزند خود را طی حادثه‌ای از دست داده است و حالا در آپارتمان کوچکش به‌‌تنهایی روزگار می‌گذراند. وی تمام آثار خود را با نام جعلی ویلیام ویلسون منتشر می‌کند و هیچ‌کس او را نمی‌شناسد. زندگی به آرامی برای کوئین در جریان است که ناگهان در نیمه‌ی شب تلفن خانه زنگ می‌خورد و شخصی هراسان به دنبال کارآگاه پل استر می‌گردد.

دانیل در ابتدا به مرد پشت خط می‌گوید هیچ ارتباطی با پل استر ندارد و شخصی به این نام را نمی‌شناسد؛ اما وقتی این تماس‌ها چند شب پشت سر هم تکرار می‌شوند، تصمیم می‌گیرد خودش را به چالش عجیبی دعوت کند.

کوئین خودش را به جای پل استر واقعی جا می‌زند، در تمام اوقات نقش او را بازی می‌کند و به عنوان کارآگاه خصوصی استخدام می‌شود. وی مأموریت دارد شخصی به نام استیلمن را مدام زیر نظر بگیرد و از اهداف شوم او آگاهی پیدا کند.

استیلمن به‌تازگی از زندان آزاد شده است و شخصیت عجیبی دارد. او سال‌ها پیش استاد دانشگاه بوده و چندین جلد کتاب نوشته است؛ اما ناگهان همه‌ چیز را رها می‌کند و به دنبال یک تحقیق زبان‌شناسی متفاوت می‌رود. وی برای رسیدن به نتیجه‌ی دلخواهش هر راهی را امتحان می‌کند و در این مسیر به فرزند خود، پیتر، آسیب‌های جدی روحی و جسمی می‌رساند.

همین مسئله سبب شده پیتر تصمیم بگیرد برای همیشه از پدر خود دور بماند. مشکلاتی که بر سر راه این کارآگاه تقلبی به وجود می‌آید و چگونگی مدیریت این مأموریت توسط او، داستان این کتاب جذاب را تشکیل می‌دهد.

سبک کلی کتاب «شهر شیشه‌ای»

کتاب «شهر شیشه‌ای»
کتاب «شهر شیشه‌ای» (City of Glass)

کتاب «شهر شیشه‌ای» 13 فصل کوتاه دارد و با نثری ساده و روان نوشته شده است. این رمان از زاویه‌ی دید سوم شخص روایت می‌شود و ما حوادث داستان را از منظر دانیل کوئین می‌بینیم. استفاده از راوی سوم شخص باعث شده کشش داستان بیشتر شود و مخاطبان دیدی همه‌ جانبه از اتفاقات مختلف داشته باشند.

او سعی دارد با به تصویر کشیدن یک فرد در نقش‌ آدم‌های مختلف نظیر ورک، کوئین، ویلسون و استر، ابعاد مختلف شخصیت انسان‌ها را به نمایش بگذارد. پل‌استر در این اثر تعلیق را به اوج خودش می‌رساند. او شخصیت‌های متضاد را به صورت مداوم با یکدیگر روبه‌رو می‌کند و باعث ایجاد احساس ترس و دلهره در دل خوانندگان می‌شود.

وی ضمن بیان داستان خود از مفاهیم زبان‌شناسی و اسطوره‌شناسی استفاده می‌کند و می‌کوشد هویت واقعی و چیستی انسان معاصر را بیابد. نویسنده‌ی «شهر شیشه‌ای» فضاها و موقعیت‌های درخشانی خلق می‌کند. ما به همراه پیتر از اتاق قدیمی فرار می‌کنیم، برای نزدیک شدن به استیلمن نقشه می‌کشیم و همراه با پل استر در همه‌جا به دنبال سرنخ می‌گردیم.

استر به‌خوبی از فضای شهری در رمان خود بهره برده است. وی نیویورک را خیلی‌خوب به تصویر می‌کشد و سروصدا و شلوغی، ترافیک، ساختمان‌های چند طبقه و... را به مخاطبان خود نشان می‌دهد. این رمان سرشار از گره‌های متعدد است و ضرب‌آهنگ تندی دارد.

استر خوانندگان کتاب را برای لحظه‌ای به حال خود رها نمی‌کند. او بلافاصله بعد از حل اولین معما، گره‌ی جدیدی به داستان اضافه می‌کند و با این ترفند باعث می‌شود هیجان داستان همواره در اوج بماند. کتاب «شهر شیشه‌ای» رمانی کوتاه، پرکشش و دلنشین است. اگر از خواندن رمان‌های پلیسی استقبال می‌کنید، خواندن این اثر را به‌هیچ‌وجه از دست ندهید. برای آشنایی بیشتر با سایر آثار این نویسنده به یادداشت‌های مرتبط با پل استر در سایت آوانگارد مراجعه بفرمایید.

از متن کتاب «شهر شیشه‌ای»

«وقتی بیدار شد اتاق تاریک بود. متوجه نبود چه مدت گذشته است. شاید شب همان روز بود یا روز بعد. فکر کرد ممکن است اصلا شب نباشد. شاید داخل اتاق تاریک بود و در بیرون، پشت پنجره خورشید می‌درخشید.

چندین دقیقه به بلند شدن و کنار پنجره رفتن فکر کرد، اما بعد به فکرش رسید اصلا مهم نیست. به خود گفت حالا که شب نیست، بعدا شب می‌شود. مطمئن بود اگر از پنجره به بیرون نگاه می‌کرد یا نه جواب همان بود. از طرف دیگر اگر در واقع در نیویورک شب بود، پس حتما خورشید در جای دیگری می‌درخشید.

 مثلا حتما در چین بعدازظهر بود و برنج‌کاران عرق از پیشانی می‌زدودند. شب و روز واژه‌هایی نسبی بودند و به موقعیت ثابتی اشاره نداشتند. در هر لحظه هر دو ممکن بود. تنها دلیلی که نمی‌توانستیم هردوی آن‌ها را ببینیم این بود که نمی‌توانستیم هم‌زمان در دو جا باشیم.

کوئین به بلند شدن و به اتاق دیگری رفتن هم فکر کرد، اما متوجه شد که همان‌جا خیلی هم راحت است. همین‌جا که انتخاب کرده بود خیلی راحت بود و متوجه شد از دراز کشیدن با چشم‌های باز و خیره شدن به سقف_ یا آنچه قرار بود سقف باشد_ کیف می‌کند. فقط یک چیز کم داشت و آن هم آسمان بود.

 متوجه شد که بعد از روزها و شب‌های زیادی که بدون سرپناه زندگی کرده دلش برای آسمان بالای سرش تنگ شده، اما حالا در یک اتاق بود و مهم نبود که کدام‌یک را انتخاب کند، آسمان را نمی‌توانست ببیند، در هر صورتی از دیده پنهان بود.

فکر کرد تا موقعی که امکان دارد همان ‌جا بماند. دستشویی آب داشت که تشنگی او را برطرف می‌کرد و به این ترتیب مدتی می‌توانست دوام بیاورد. در هر صورت گرسنه می‌شد و می‌بایست چیزی می‌خورد. اما مدت‌ها تلاش کرده بود که نیازی نداشته باشد و می‌دانست که به چنین موقعی چند روز مانده است.» (استر، 1396: 195و196)

« با قطار به سمت بخش غربی رفتند، از راهروی نمور ایستگاه خیابان چهل و دوم گذشتند و از یک پلکان دیگر هم پایین رفتند تا سوار قطار دیگری شوند. هفت‌هشت دقیقه‌ی دیگر سوار قطار سریع‌السیر برادوی شدند، دو ایستگاه به سمت بالای شهر رفتند و در خیابان نود و ششم پیاده شدند.

آهسته از آخرین پلکان بالا رفتند و بارها ایستادند، چون استیلمن چمدانش را بر زمین می‌گذاشت و نفسی تازه می‌کرد، به پیاده‌رو رسیدند و به غروب نیلگون قدم گذاشتند. استیلمن درنگ نکرد. بدون اینکه بایستد تا بارش را دست به دست کند، از طرف شرق خیابان به سمت شمال رفت.

کوئین چندین دقیقه در فکر این بود که استیلمن به طرف خانه‌اش در خیابان صد و هفتم می‌رود یا نه. اما قبل از اینکه وحشت کند، استیلمن سر پیچ خیابان نود و نهم ایستاد، منتظر چراغ سبز ماند و به سمت دیگر برادوی رفت.

نرسیده به کوچه‌ی بعدی مسافرخانه‌ی کوچک و بسیار فقیرانه‌ای به نام هتل هارمونی قرار داشت. قبلا بارها از کنار آن رد شده و با منظره‌ی می‌خواران و خانه‌به‌دوشان اطراف آن مسافرخانه آشنا بود.» (استر، 1396: 93)

نظر شما درباره این مطلب چیست؟ منتظر خواندن دیدگاه شما هستیم.
امتیاز کاربران
★ ★ ★ ★ ★
prev مطلب قبلی پیشخان کتاب کودک و نوجوان مهر 1405
دیدگاه کاربران
ارسال دیدگاه

هیـچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است!

اولین دیدگاهتان را بنویسید
مطالب پیشنهادی
بر اساس:
دسته‌بندی نویسنده ناشر مترجم
جدیدترین نویسندگان
جدیدترین مترجمان
جدیدترین ناشران کتاب
جدیدترین ناشران مجله
جستجو بر اساس دسته بندی