کتاب ایزرگیل عجوزه

درباره کتاب ایزرگیل عجوزه بدانید

اگر به ادبیات کلاسیک روسیه، داستان‌های کوتاه و پرکشش درباره‌ی آزادی، عشق و فداکاری علاقه دارید، مطالعه کتاب ایزرگیل عجوزه (با عنوان اصلی Старуха Изергиль) نوشته‌ی ماکسیم گورکی انتخابی بسیار ارزشمند است. این اثر با ترجمه‌ی روان میترا نظریان توسط نشر مِد منتشر شده است. برای آشنایی با این شاهکار مشهور درباره‌ی اسطوره‌ی دانکو و بهای گزاف آزادی، ادامه این مطلب را بخوانید.

درباره کتاب ایزرگیل عجوزه درباره چیست؟

کتاب ایزرگیل عجوزه یکی از شاهکارهای درخشان و اولیه ماکسیم گورکی است که در سال ۱۸۹۵ نگاشته شده است. این کتاب شامل سه بخش به هم‌پیوسته است: در بخش اول، افسانه‌ی غم‌انگیز جوانی خودخواه روایت می‌شود که سایه‌ی سنگین غرور، سرنوشتش را به تباهی می‌کشد؛ بخش دوم، که داستان محوری کتاب است، افسانه‌ی جاودانه‌ی «دانکو» را نقل می‌کند؛ قهرمانی فداکار که برای نجات قبیله‌ی خود از تاریکی جنگل، قلبش را از سینه‌اش بیرون می‌آورد تا همچون مشعلی فروزان راهنمای مردمش باشد؛ و بخش سوم، خاطرات تلخ و شیرین پیرزنی به نام ایزرگیل از عشق‌ها و روزهای جوانی‌اش است. گورکی در این اثر با نثری شاعرانه و حماسی، تضاد میان خودخواهی فردی و ایثار جمعی را به تصویر می‌کشد.

درباره ماکسیم گورکی نویسنده کتاب ایزرگیل عجوزه

ماکسیم گورکی (Maxim Gorky)، نویسنده، نمایش‌نامه‌نویس و فعال سیاسی بزرگ روس، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های ادبیات جهان و بنیان‌گذار سبک رئالیسم سوسیالیستی است. او که خود برخاسته از طبقات فرودست و رنج‌کشیده‌ی جامعه بود، در آثارش با زبانی گزنده و واقع‌گرایانه، زندگی کارگران، طردشدگان و قهرمانان مبارزه با ظلم را روایت کرده است.

ماکسیم گورکی در کتاب ایزرگیل عجوزه چه روایتی خلق کرده است؟

نویسنده در این اثر روایتی تمثیلی، اسطوره‌ای و رمانتیک از مفهوم آزادی و فداکاری خلق کرده است. تم اصلی داستان بر پایه‌ی نفی خودخواهی و خودپرستی، ارزش بنیادین آزادی، و اسطوره‌ی انسان‌های بزرگ و ایثارگری استوار است که جان خود را فدای سعادت همنوعانشان می‌کنند.

چرا کتاب ایزرگیل عجوزه را بخوانیم؟

مطالعه این کتاب به شما فرصتی می‌دهد تا در قالب یکی از درخشان‌ترین داستان‌های کوتاه جهان، با قدرت بی‌نظیر گورکی در تلفیق واقع‌گرایی با اسطوره‌پردازی آشنا شوید.

شیوه روایت

روایت داستان به صورت روایت در روایت (داستان‌پرسازی توسط پیرزنی سالخورده در کنار دریا)، حماسی، آهنگین و پرکشش است.

شخصیت پردازی

شخصیت «دانکو» به عنوان نماد ایثار مطلق و عشق به انسان‌ها، از به‌یادماندنی‌ترین قهرمانان تاریخ ادبیات است.

فضای داستان

فضای اثر شبانه، کنار دریا، رازآلود، رمانتیک و آکنده از شور و حماسه است.

زبان اثر

زبان رمان شاعرانه، پرشور و به لطف ترجمه‌ی دقیق و روانِ میترا نظریان، بسیار خوش‌خوان و تاثیرگذار به فارسی برگردانده شده است.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• علاقه‌مندان به ادبیات روسیه و شاهکارهای ماکسیم گورکی
• دوستداران داستان‌های کوتاه با درون‌مایه‌های اسطوره‌ای، فلسفی و حماسی
• کسانی که به خواندن آثار عمیق درباره‌ی مفهوم فداکاری و آزادی علاقه دارند.

جملات کتاب ایزرگیل عجوزه

انقلاب ۱۹۱۷ و قدرت گرفتن بلشویک ها زندگی مردم روسیه را یکسره زیر و رو کرد. در این میان، روشنفکران روس شاید یکی از اصلی ترین قربانیان این انقلاب به شمار می آمدند. حکومت انقلابی، خاصه در دوره استالین، عناد غریبی با روشنفکران داشت و بسیاری شان را یا به قتل رساند یا روانه اردوگاه های کار اجباری کرد یا به خودکشی واداشت. داستان ایساک بابل و ماندلشتام و مایا کوفسکی و تسو تایوا و آخماتو وا را همه شنیده ایم. اما هیولای انقلاب فقط نویسندگان مخالف خود را در هم نکوفت. در بحبوحه انقلاب اکتبر نیز، کم و بیش مثل تمام انقلاب ها، گروهی از روشنفکران و نویسندگان در حمایت از موج انقلابی به پا خاستند و به ستایش از آن پرداختند. در میان نویسندگان روس، شاید نام ماکسیم گورکی بیش از همه با انقلاب روسیه گره خورده است. سابقه رفاقت گورکی با لنین و برخی دیگر از انقلابیون روس به سال های ابتدایی قرن بیستم باز می گشت، یعنی پانزده سالی قبل از پیروزی انقلاب. او برخی از مشهورترین آثار خود را نیز در همین سال ها نوشت، از جمله نمایشنامه های در اعماق (۱۹۰۲ و رمان مشهور مادر (۱۹۰۶). بعدها دستگاه تبلیغاتی نظام شوروی همین کتاب ها را الگویی قرار داد برای خلق آثاری که ذیل نام «رئالیسم سوسیالیستی» دسته بندی می شدند. با پیروزی انقلاب، قاعدتاً ماکسیم گورکی، این راوی چیره دست زندگی فرودستان و رنجبران باید جایگاهی خدای گونه می یافت اما رابطه او با رهبران انقلاب بی درنگ رو به سردی نهاد گورکی در توصیف لنین، او را شیمیدانی نامید که ماده آزمایشش جانهای مردم روسیه است. تروتسکی، نفر دوم حکومت انقلابی پس از لنین، نیز از تیغ تیز انتقادات گورکی بی نصیب نماند. کار بدان‌جا رسید که بلشویک ها روزنامه او، زندگی جدید، را سانسور می کردند و مجموعه مقالات افکار تا بهنگام (۱۹۱۸) نیز اجازه انتشار نیافت. در اوت ۱۹۲۱، نیکالای گامبلف، دوست و همکار گورکی، به اتهام گرایش های سلطنت طلبانه دستگیر شد. گورکی شتابان به مسکو رفت و از شخص لنین دستخطی برای آزادی گامیلف گرفت. اما وقتی به پتروگراد بازگشت، دریافت که گامیلف اعدام شده است. آری، انقلاب به بیراهه افتاده بود و گورکی چاره ای جز ترک وطن نداشت. او سال های ۱۹۲۱ تا ۱۹۲۸ را عمدتاً در ایتالیا گذراند. از سال ۱۹۲۹، چندباری از اتحاد شوروی دیدن کرد. سرانجام، در سال ۱۹۳۲، استالین رسماً از گورکی دعوت نمود برای همیشه به شوروی برگردد و او نیز این پیشنهاد را پذیرفت. شاید اگر گورکی هرگز به روسیه باز نمی گشت یا در همان سال های پایانی دهه بیست از دنیا می رفت، نامش چنین با جنایات استالین پیوند نمی خورد و امروز در ذهن علاقه مندان به ادبیات روسیه جایگاهی والاتر می‌داشت.

یادداشت ناشر