دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۵
نمایشنامه نخستین آدم، یک درام اکسپرسیونیستی از یوجین اونیل است که در سال 1922 در چهار پرده به رشته تحریر درآمده است. اونیل در این اثر با دست گذاشتن بر روی مفاهیمی همچون اساطیر، یک درام انسانی با مضمون هویت خلق کرده است.
نخستین آدم 
این نمایشنامه ما را با دو نیروی به یک اندازه ناخوشایند مواجه میکند. کُرتیس، کاراکتری که انسانشناس است، در آستانه یک سفر پنج ساله به آسیا برای کشف ریشههای بشریت و انسان نخستین، متوجه میشود همسرش مارتا، یار همیشگیاش در مسائل کاری و اکتشافی، باردار است. این خبر او را به خشمی هیستریک دربارهی ناپسند بودن زاد و ولد میاندازد.
در مقابل او نیز خویشاوندان فوقالعاده محافظه کارش قرار دارند که با کمترین شواهد نتیجهگیری کردهاند که مارتا توسط بهترین دوست کُرتیس، بیگلو باردار شده است.
نمایشنامه نخستین آدم میتواند یک طعنهی تند به تنگ نظریهای زندگی در شهرهای کوچک باشد، که با خودخواهی مردانهی کُرتیس تلختر میشود.
زن جوان سی و هشت سالهای است که به همراه همسرش کِرتیس در زادگاه همسر او، ریچ تاون با هم زندگی میکنند. مارتا و کُرتیس ده سال پیش دو فرزند دختر خود را بر اثر ذاتالریه ازدست دادهاند. و تصمیم گرفتهاند که پس از آن هرگز بچهدار نشوند. و تمام وقت و انرژی خود را وقف علم و دانش کنند تا از این راه به بشریت خدمت کنند. کُرتیس در تدارک سفری اکتشافی به قاره آسیاست و فکر میکند که مارتا را نیز با خود ببرد.
خانواده کُرتیس جیسن به محیطی کوچک و سنتی وابستهاند. و بنابراین به خبرچینی عادت دارند. آنها به مارتا مظنون شدهاند که گویا با بیگلو، دوست مشترک مارتا و کُرتیس رابطهای دارد. آنها از لی لی خواهر کُرتیس میخواهند تا با مارتا در اینباره صحبت کند. لی لی شخصیت متفاوتی نسبت به اعضای خانوادهی خود دارد و از آن دیدگاه سنتی به دور است. او در این نمایشنامه کاراکتری همچون همسرایان در نمایشهای یونان باستان را ایفا میکند.
| مارتا | به نظرم فقط آدمای خبیث از این فکرا میکنن و اگه با شوخی میونهای نداشتم، حسابی برمیخورد بهم. (با انزجار) می تونی به خونوادهت بگی، تا اونجا که به من مربوطه، شهر و مردمش... |
| لی لی | ... برن جهنم. میدونستم جوابت همینه. خب پس، جانانه بجنگ. برات قلباً آرزوی موفقیت میکنم. (آه میکشد.) کاش منم چیزی داشتم که براش بجنگم. حالا که درس و دانشکده م تموم شده سرگرمی دیگهای ندارم. تنها کارم اینه که مدام کتاب بخونم. فقط آدمای تو کتابا زندهن و فقط توکتابا روح داره. |
لی لی بر خلاف دیگر شخصیتهای محافظهکار این نمایشنامه، شخصیتی آزاداندیش و بیپروا دارد. او به راحتی حرف خود را میزند و ابایی از گفتن حقیقت به اطرافیان خود ندارد.
| لی لی | مارتا به قورباغههای گُنده که تو گنداب کوچکشون احساس بزرگی میکنن اصلاً اهمیتی نمی ده، ولی شماها اینو نمی فهمین. |
وقتی لی لی و مارتا با هم صحبت میکنند، مارتا به او میگوید که دوباره حامله است. زمانی که خانواده کُرتیس متوجه میشوند که مارتا حامله است، شک شان نسبت به او تبدیل به یقین میشود.
این خبر کُرتیس را ناامید میکند. زیرا قرار بود با همسرش به سفر اکتشافی برود و حضور بچه را به نوعی مانعی برای رسیدن به خوشبختیشان میداند و از نظر او بچه میتواند بین او و مارتا فاصله بیندازد.
| کُرتیس | چطور میتونی از من انتظار داشته باشی خوشحال باشم، در حالی که داری یه غریبه رو وارد زندگیمون میکنی، کسی که عشق و علایق تو رو میدزده... کسی که من و تو رو از هم جدا میکنه و تو رو ازم میگیره! نه، نه، من نمیتونم! از من غیر ممکنو میخوای. من فقط یه انسانم. |
| مارتا | اگه انسان بودی، همون اندازه که به فکر زندگی خودت هستی به زندگی منم فکر میکردی. |
| کُرتیس | فکر میکنم! من دارم از زندگی مشترکمون دفاع میکنم نه زندگی خودم... زندگی مشترکمون که تو میخوای تباهش کنی. |
| مارتا | به نظر تو کُرت، زندگی ما فقط و فقط تو زندگی تو خلاصه شده. پونزده سال خودمو وقف تو کردهم. حالا باید برای حفظ زندگی خودم بجنگم. |
در پردهی سوم و چهارم این نمایشنامه با اتفاقات عجیبی روبهرو میشویم. اینکه در روز به دنیا آمدن فرزند کُرتیس و مارتا چه اتفاقی میافتد و در نهایت سرنوشت آن بچه و خانوادهاش چه میشود، از همان دست موضوعاتی است که ما را ترغیب میکند تا آخر این اثر را بی وقفه بخوانیم.
درباره یوجین اونیل
یوجین گلدستون اونیل، نمایشنامهنویس برجسته آمریکایی زادهی 16 اکتبر 1888 در نیویورک بود. پدرش مهاجری ایرلندی بود که در هشت سالگی راهی آمریکا شد و در سن بیست و یک سالگی حرفة بازیگری را برای خود برگزید.
او در سال 1936 جایزهی نوبل ادبیات را دریافت کرد. او تنها نمایشنامهنویسی است که چهار جایزهی پولیتزر را برای درامنویسی برنده شده است. نمایشنامههای او از جمله نخستین نمایشنامههایی بودند که شامل سخنرانیهایی به زبان محاورهای آمریکایی و شخصیتهایی از حاشیه جامعه بودند. این شخصیتها در تلاش برای حفظ امیدها و آرزوهای خود هستند و در نهایت به ناامیدی میرسند.
از آثار مطرح او میتوان به گوریل پشمالو، مرد یخین میآید، امپراتور جونز، آناکریستی، عزا برازنده الکتراست، سیر طولانی روز در شب و... اشاره کرد.
برای ثبت دیدگاه ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.
ورود به حساب کاربریدر حال حاضر دیدگاهی برای این مقاله ثبت نشده است.