چهارشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
حتی اگر برای یکبار هم شهرک اکباتان را دیده باشید، سوالهای مختلفی ذهنتان را مشغول کرده است؟ سوالهایی از قبیل اینکه چطور چهل و اندی سال قبل چنین شهرک بزرگ و مدرنی ساخته شده است؟ اکثر ما پیشینه و مراحل ساخت این معجزهی معماری را نمیدانیم. چه برسد به کودکان و نوجوانانی که هنوز سوالهای کنجکاوانهی معماری و شهرسازی و... را تبدیل به پاسخ برای خود نکردهاند. حالا انتشارات نردبان در یک اقدام هوشمندانه به سراغ این شهرک جذاب رفته است و دربارهی آن برای نوجوانان نوشته است.
در کتاب شهرک اکباتان چه میخوانیم؟
در این کتاب داستان زندگی «رحمان گلزار شبستری» مالک و سرمایهگذار شهرک اکباتان از کودکی تا بزرگسالی روایت میشود. روایتی که در آن، مسیر رسیدن به ایدهی ساخت شهرک اکباتان جرقه میخورد.
در کنار روایت داستانی، به ویژگیهای مهم این اثر معماری پرداخته شده است. این ویژگیهای حقیقی با عنوان«واقعیتهای جالب» در بین فصلهای کتاب گنجانده شده است. این ترکیببندی نوشتاری باعث میشود که مخاطب علاوه بر خواندن داستان و همراه شدن با شخصیت اصلی، اطلاعاتی مفید را در حین خواندن کسب کند و همزمان خواندن کتاب رویکردی تحقیقاتی و داستانی پیدا کند.
بخشی از متن کتاب و در ادامه یکی از واقعیتهای جالب اکباتان:
«مجلهی تایمز تیتر زده بود:«HOUSING BY THE CLOCK، هر ساعت یک خانه» و از مردی نوشته بود که هر ساعت یک خانه میسازد! به غیر از تایمز، خیلی از مجلهها و روزنامههای دیگر داخلی و خارجی هم از آرشیتکتی به نام رحمان گلزار نوشته بودند که در کمتر از ۵ سال، چند هزار واحد آپارتمان ساخته بود. چندتا از شمارههای مجله تایمز را که در مورد اکباتان نوشته بود، یکی از مهندسین آمریکایی با خودش برده بود سر پروژه و چند روزی بود که دست به دست بین کارکنان مجموعهی اکباتان میچرخید. هرکدامشان که خبر را میدید، نمیتوانست خوشحالیاش را از بقیه قایم کند. ظهر بود و مجله تازه رسیده بود دست «یعقوب» سرکارگر آسفالتکار، که رفیقش «ایاز» به دو آمد و گفت:«بچهها شاه و فرح دارن میآن برای بازدید از پروژه، ماشینشون بیرون ورودی شهرک وایساده، الانه که برسن.» یعقوب گفت:«ده دقیقه هم نمیتونی منو بیکار ببینی؟ چرا دروغ بیخود میگی؟ شاه بخواد بیاد بیخبر و بیتشریفات میآد؟»
ایاز گفت:«دروغم چیه؟ به خدا الان میرسند، زود باشید، بجنبید!»
چرا آشنایی با رحمان گلزار مهم است؟
از خصوصیات جالب توجه رحمان گلزار میشود به حساب و کتاب دقیق او و راهحلهای هوشمندانه در همهی مسائل اشاره کرد. به عنوان مثال اگر در مراحل ساخت، نیاز به نیروهای کار آمریکایی بود یک ایرانی کنار آنها میگذاشت تا کار را یاد بگیرد! و سپس نیروی آمریکایی را مرخص میکرد. اولویت او کسب دانش برای خود و هموطنانش بود و یا اگر قیمت هر متر موکت در بازار ۱۰۰ تومان بود با فکر به این مسئله و راهحلی برای صرفهجویی در هزینهها دستور ساخت یک کارخانهی موکتسازی را ابلاغ میکرد تا هزینهی هر متر ۳۵ تومان شود!
او از صفر تا صد کار را نظارت داشت و ۵ سال شبانه روز کار کرد تا به هدف و رویای خودش برسد.
به همین دلیل است که خواندن این کتاب به نوجوانان توصیه میشود. آن هم در زمانهای که در حال آموزش هوش اقتصادی به فرزندانمان هستیم.
آنچه باید بدانیم!
این شهرک در غرب تهران و ناحیهی شش منطقه ۵ شهرداری قرار دارد. از شمال به اتوبان تهران-کرج، از جنوب به بزرگراه شهید لشکری، از شرق به کوی بیمه و شهرک آپادانا و از غرب به شهرک فرهنگیان متصل میشود.
اکباتان دارای سه فاز است که فاز ۲ آن از فاز ۱ و ۳ بزرگتر است. ۳۳ بلوک در شهرک وجود دارد که مجموعاً ۱۵۶۷۵ واحد مسکونی را در خود جای داده است. هر یک از این ۳ فاز چند ورودی دارد. تعداد طبقات بلوکها با هم متفاوت است و بلوکهای ۵، ۹، ۱۵ طبقه، در هرکدام از سه فاز شهرک ساخته شده است. متراژ واحدهای مسکونی اکباتان نیز با هم یکسان نیست و از ۶۸ مترمربع تا ۱۷۶ مترمربع متغیر است؛ همچنین بعضی از بلوکها واحدهای دوبلکس نیز دارند.
فضاهای سبز اطراف بلوکها به ساکنان این اجازه را میدهد که بدون رد شدن از خیابان به مکانهای مورد نظر خود رفت و آمد کنند. این ایده را رحمان گلزار از شهرکی در دانمارک که برای سالمندان ساخته شده بود آموخت و اصلاحاتی بر این مبنی در نقشههای اکباتان اضافه کرد.
ساختمآنهای اکباتان به نحوی ساخته شدهاند که در برابر قویترین زلزلهها نیز مقاوماند و فضاهای خالی زیر بلوکها باعث تصفیهی هوای آلودهی تهران میشود. گلزار در زمان ساخت اکباتان که امروز حدود ۵۰ سال از او میگذرد؛ برای کم شدن صداهای بیرون و هواپیماهایی که از کنار آن رد میشدند شیشههای دوجداره در نطر گرفت.
او شرکت ساختمانسازی خود را در ابتدای ساخت شهرک افتتاح کرد و نام آن را «شرکت عمران و نوسازی شهر تهران» گذاشت. همین عنوان کافی است برای نشان دادن وسعت دید و افق روشن فکری او چرا که بعد از اکباتان نیز قصد داشت شهرکهای نوساز مشابه آن در تهران بسازد.
واقعیتهای جالب!
مساحت شهرک اکباتان،۹۴/۵ کیلومتر مربع است. اگر میخواهید این مساحت را به راحتی تصور کنید، در نظر بگیرید که میتوانید ۷۲۰ ورزشگاه آزادی را در این شهرک جای بدهید. البته حداکثر جمعیتی که در اکباتان زندگی میکنند، معادل جمعیتی است که در یک ورزشگاه آزادی جای میگیرد. با کمی فکر کردن به سادگی متوجه میشوید که سازنده شهرک نخواسته برای دست پیداکردن به سود بیشتر، تعداد واحدهای مسکونی بیشتری بسازد و همهی آپارتمانهای این مجموعه طبق اصول و مقررات و استاندارد کشورهای پیشرفته دنیا ساخته شده است.
از کل مساحت شهرک اکباتان، تنها حدود نصف آن صرف ساخت آپارتمآنهای مسکونی شده و بقیه برای احداث فضاهای سبز اکباتان و ساختن مراکز خرید، بازارهای روز و مراکز فرهنگی-تفریحی اختصاص داده شده است. اگر همه این متراژها را با هم جمع ببندید، تصویری بهتر و روشنتر از عظمت و بزرگی این شهر کوچک در ذهنتان شکل میگیرد.
برای ثبت دیدگاه ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.
ورود به حساب کاربریدر حال حاضر دیدگاهی برای این مقاله ثبت نشده است.