کتاب خداحافظ گاری کوپر

معرفی کتاب خداحافظ گاری کوپر

رمان خداحافظ گاری کوپر یکی از آثار شاخص رومن گاری، نویسنده فرانسوی است که در اواخر دهه شصت میلادی نوشته شد. این کتاب بازتاب‌دهنده روحیات جوانان آن دوره، جنبش‌های ضد جنگ (به‌ویژه جنگ ویتنام) و سرخوردگی از ارزش‌های جامعه مدرن است.

این اثر که توسط انتشارات نیلوفر و با ترجمه سروش حبیبی منتشر شده، داستان انسان‌هایی است که تصمیم گرفته‌اند از «پایین» (جامعه و شهر) جدا شوند و در «بالا» (کوه‌های آلپ) زندگی کنند؛ جایی که هوا رقیق‌تر است و قوانین اجتماعی رنگ می‌بازند.

کتاب خداحافظ گاری کوپر درباره چیست؟

داستان حول محور شخصیتی به نام «لنی» می‌چرخد. لنی جوانی آمریکایی است که برای فرار از اعزام به جنگ ویتنام و همچنین فرار از تمام تعهدات اجتماعی، خانه و خانواده‌اش را ترک کرده و به کوه‌های سوئیس پناه برده است. او تمام زندگی‌اش را وقف اسکی و عکس گرفتن از اسکی‌بازان کرده است.

فلسفه لنی ساده است: هر چه بالاتر بروی، از آلودگی‌های دنیای پایین دورتر می‌شوی. او و دوستانش گروهی را تشکیل می‌دهند که هیچ وابستگی عاطفی یا سیاسی را نمی‌پذیرند. عنوان کتاب، خداحافظ گاری کوپر، اشاره‌ای نمادین به مرگ یک دوران است. گاری کوپر، بازیگر سینمای وسترن، نماد مرد آمریکاییِ قوی، ساکت، بااعتمادبه‌نفس و حامی عدالت بود. لنی معتقد است که آن دوران تمام شده و در دنیای جدید که پر از دروغ و جنگ است، دیگر جایی برای قهرمانانی مثل گاری کوپر نیست.

داستان زمانی پیچیده می‌شود که لنی برای مدتی مجبور می‌شود به «پایین» بیاید و درگیر رابطه‌ای عاطفی با دختری به نام جس می‌شود؛ رابطه‌ای که اصول آزادی‌خواهانه و انزواطلبانه او را به چالش می‌کشد.

نویسنده و مترجم کتاب

رومن گاری (۱۹۸۰-۱۹۱۴) دیپلمات، خلبان و نویسنده فرانسوی بود. او تنها نویسنده‌ای است که توانست دو بار جایزه ادبی گنکور را از آن خود کند (یک بار با نام حقیقی و بار دیگر با نام مستعار امیل آژار). نگاه گاری در این کتاب ترکیبی از طنز تلخ، بدبینی به سیاست و نوعی انسان‌دوستی پنهان است.

سروش حبیبی مترجم نام‌آشنای ایرانی، این کتاب را از زبان فرانسه به فارسی برگردانده است. ترجمه حبیبی به دلیل دقت در انتقال لحن نویسنده و روانی متن، سال‌هاست که به عنوان ترجمه استاندارد این اثر شناخته می‌شود. حبیبی توانسته اصطلاحات خاص و لحن گاه عامیانه شخصیت‌های جوان داستان را به خوبی در فارسی بازسازی کند.

چرا کتاب خداحافظ گاری کوپر اهمیت دارد؟

نقد جامعه مصرف‌گرا: کتاب به شدت به ارزش‌های مادی و ریاکاری‌های طبقه ثروتمند حمله می‌کند.

مفهوم آزادی: رومن گاری در این اثر تعریف متفاوتی از آزادی ارائه می‌دهد؛ آزادی به معنای رها شدن از تعلقات، حتی تعلقات عاطفی. جمله‌ی مشهوری در کتاب هست که می‌گوید: «آزادی یعنی اینکه مجبور نباشی انتخاب کنی.»

تقابل نسل‌ها: این رمان سند خوبی برای درک شکاف نسلی دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی است؛ نسلی که نمی‌خواست راه پدرانش را در جنگ و تجارت ادامه دهد.

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

کتاب خداحافظ گاری کوپر برای کسانی که به ادبیات فرانسه، رمان‌های اگزیستانسیالیستی و داستان‌های اجتماعی علاقه دارند، گزینه‌ای مناسب است. مخاطبانی که با پرسش‌های هویتی روبه‌رو هستند یا احساس می‌کنند با هنجارهای جامعه اطرافشان بیگانه شده‌اند، با شخصیت لنی هم‌ذات‌پنداری خواهند کرد.

جملات کتاب

.… از اصول معتبر زندگی لنی این بود که هر وقت با چیزی مخالف بود بگوید موافقم. چون کسانی که عقاید احمقانه شان را ابراز میکنند اغلب بسیار حساسند. هر قدر عقاید کسی احمقانه تر باشد کمتر باید با او مخالفت کرد. باگ میگفت حماقت بزرگ ترین نیروی تمامِ تاریخ بشر است. میگفت باید در برابر آن سر تعظیم فرود آورد، چون همه جور معجزه ای از آن ساخته ست...!