کتاب میدان قهرمان و کلاوس پایمان برای خودش شلوار می‌خرد و با من غذا می خورد

درباره کتاب میدان قهرمانان و کلاوس پایمان برای خودش شلوار می‌خرد و با من غذا می‌خورد بدانید

اگر به ادبیات نمایشی معاصر، آثار تند و افشاگرانه‌ی توماس برنهارت، و جنجالی‌ترین نمایش‌های تاریخ تئاتر اروپا علاقه دارید، مطالعه کتاب میدان قهرمانان و کلاوس پایمان برای خودش شلوار می‌خرد و با من غذا می‌خورد نوشته‌ی توماس برنهارت انتخابی بسیار ارزشمند است. این اثر با ترجمه‌ی سارا اباذری توسط نشر نی منتشر شده است. برای آشنایی با این دو نمایشنامه‌ی تکان‌دهنده و حاشیه‌های پر سر و صدای آن‌ها، ادامه این مطلب را بخوانید.

درباره کتاب درباره چیست؟

دو نمایشنامه‌ای که در این کتاب گرد آمده‌اند، جهان توماس برنهارت را یکی در قالب درامی بلند و دیگری در فرم نمایشی کوتاه معرفی می‌کنند و توانایی او را در طراحی همزمان دو لحن شوخ و جدی نشان می‌دهند.

• میدان قهرمانان (هلدن‌پلاتس): داستان در آپارتمانی مشرف به میدان قهرمانان (میدانی که هیتلر در آن الحاق اتریش به رایش سوم را اعلام کرده بود) جریان دارد. خانواده شوستر و دوستانشان برای مراسم خاکسپاری یوزف شوستر، استاد یهودی فلسفه که پس از سال‌ها بازگشت به وین از روی ناامیدی خودکشی کرده است، گرد هم آمده‌اند. نمایش، زوایای پنهان یهودستیزی پنهان، رخوت سیاسی و ناتوانی جامعه‌ی اتریش در مواجهه با گذشته‌ی نازی‌اش را با زبانی گزنده واکاوی می‌کند.
• کلاوس پایمان برای خودش شلوار می‌خرد و با من غذا می‌خورد: این نمایشنامه‌ی کوتاه (درامولت)، سه موقعیت طنزآمیز و در عین حال گزنده از زندگی کلاوس پایمان در مقام کارگردان تئاتر و چالش‌های او پس از انتقال از بوخوم به وین و مدیریت بورگ‌‌تئاتر را به تصویر می‌کشد.

درباره توماس برنهارت نویسنده کتاب

توماس برنهارت (Thomas Bernhard)، یکی از مشهورترین و تأثیرگذارترین نویسندگان و نمایشنامه‌نویسان اتریشی در قرن بیستم است. آثار او به خاطر انتقادهای بی‌محابا از وضعیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی اتریش، تک‌گویی‌های ریتمیک، و تکرارهای موزیکال شهرت جهانی دارند.

نکات کلیدی از یادداشت مترجم

• فضای آثار برنهارت: شخصیت‌های آثار برنهارت اغلب آدم‌های گرفتار در وضعیت‌های بحرانی روحی، سیاسی و اجتماعی‌اند که تعصبات و خواسته‌های خود را در قالب تک‌گویی‌های طولانی، با زبانی شاعرانه و ریتمیک بیان می‌کنند.
• بستر تاریخی و جنجال هلدن‌پلاتس: انتشار و اجرای نمایشنامه‌ی میدان قهرمانان در سال ۱۹۸۸ و همزمان با پنجاهمین سالگرد الحاق اتریش به رایش سوم، بزرگ‌ترین جنجال تئاتری تاریخ معاصر اتریش را رقم زد. رسانه‌های زرد و چهره‌های راست افراطی (مانند یورگ هایدر) حملات شدیدی به برنهارت و کلاوس پایمان (مدیر وقت بورگ‌تئاتر) به دلیل انتقاد از جامعه‌ی اتریش کردند.
• همکاری برنهارت و پایمان: کلاوس پایمان به عنوان یک کارگردان آلمانی در اتریش و برنهارت به عنوان نویسنده‌ای از درون جامعه‌ی وین، تلاش کردند تا با رخوت و بی‌اعتنایی فرهنگی مبارزه کنند و سرانجام این همکاری به خلق آثار جاودانه‌ای انجامید.

چرا این کتاب را بخوانیم؟

مطالعه این کتاب به شما فرصتی می‌دهد تا با یکی از درخشان‌ترین و جنجالی‌ترین متن‌های ادبیات نمایشی جهان که مرز میان فاجعه و طنز گروتسک را درمی‌نوردد، آشنا شوید.

شیوه روایت

روایت متن مبتنی بر تک‌گویی‌های پرکشش، لحن کنایه‌آمیز، دیالوگ‌های نفس‌گیر و سبک منحصربه‌فرد برنهارت در تلفیق درد و خنده است.

فضای اثر

فضای اثر جدی، سیاسی، پرالتهاب، افشاگرانه و آکنده از نقد صریح به محافظه‌کاری و فراموشی تاریخی است.

زبان اثر

زبان نمایشنامه‌ها ریتمیک، گزنده، دقیق و به لطف ترجمه‌ی درخشان سارا اباذری و استفاده از نکات یادداشت مترجم، بسیار روان و تاثیرگذار به فارسی برگردانده شده است.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی مدرن و آثار توماس برنهارت
• دوستداران تئاتر سیاسی، اجتماعی و جستارها و درام‌های انتقادی
• کسانی که به خواندن آثار عمیق درباره‌ی تاریخ معاصر اروپا و چالش‌های روشن‌فکران با جامعه‌شان علاقه دارند.

جملات کتاب

از متن یادداشت مترجم سارا اباذری

دو نمایشنامه‌ای که در این کتاب گرد آمده‌اند جهان توماس برنهارت را یکی در قالب درامی بلند و دیگری در فرم نمایشی کوتاه معرفی می‌کنند و توانایی او را در طراحی همزمان دو لحن شوخ و جدی نشان می‌دهند. برنهارت در این دو متن نیز همچون غالب آثارش، جدا از ترسیم دقیق جزئیات خاص و محلی اتریش و زندگی وینی (کافه ها و رستوران ها و هتل ها و مکانهای فرهنگی، آداب پوشش و خوراک)، شخصیت هایی می سازد درگیر موقعیت‌ها، دغدغه ها و وسواس هایی ملموس برای خواننده جوامع دیگر. شخصیت های برنهارت اغلب آدم هایی گیرافتاده در وضعیت‌های بحرانی روحی و اجتماعی و سیاسی اند که محرک‌ها و تمایلات و تعصبات و خواسته های شان را در قالب تک گویی های طولانی بیان می‌کنند، با زبانی شاعرانه و ریتمیک و تکرارها و لایت موتیف‌هایی موزیکال در چارچوب فرمال شگردهای خاص او. آنها چنان در طرح مسائل و دغدغه های شان اغراق می‌کنند که مرز چندانی میان لحن جدی و گروتسک باقی نمی‌گذارند. در همان حال که سخن از وضعیتی دردناک و فاجعه آمیز است، لبخندی کنایه آمیز نیز بر لبان خواننده و بیننده نقش می بندد.