کتاب هتلبان شب

معرفی کتاب هتلبان شب

کتاب هتلبان شب، فیلمنامه‌ی یکی از جنجالی‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایتالیا و جهان است که در دهه هفتاد میلادی ساخته شد و هنوز هم بحث‌برانگیز است.

لیلیانا کاوانی در این اثر، به سراغ تابویی بزرگ رفته است: رابطه عاطفی و سادومازوخیستی میان یک افسر سابق نازی و زندانیِ یهودی‌اش، سال‌ها پس از پایان جنگ. این کتاب که با ترجمه محسن طاهر نوکنده و توسط نشر آوا نوشت منتشر شده است. اگر به سینمای هنری اروپا و روان‌شناسیِ تاریکِ انسان علاقه دارید، این معرفی را بخوانید تا ببینید چگونه قربانی و جلاد می‌توانند در یک «تراژدی مشترک» گرفتار شوند.

کتاب هتلبان شب درباره چیست؟

داستان در سال ۱۹۵۷ در وین (اتریش) می‌گذرد. «ماکس» که زمانی افسر اس‌اس در اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها بوده، حالا با هویتی جعلی به عنوان یک «هتلبان شب» (پورتر) در یک هتل مجلل کار می‌کند. او سعی دارد در تاریکی شب و در سایه‌ها زندگی کند تا از محاکمه و گذشته‌اش فرار کند.

زندگی ماکس زمانی زیرورو می‌شود که «لوچیا»، زنی که سال‌ها پیش در اردوگاه زندانی و بازیچه‌ی جنسی او بوده، همراه با همسرش (که یک رهبر ارکستر است) در همان هتل اقامت می‌کند. مواجهه دوباره‌ی این دو نفر، به جای نفرت یا انتقام، باعث بیدار شدنِ رابطه‌ی بیمارگونه و پیچیده‌ای می‌شود که در زمان اسارت داشتند.

کتاب هتلبان شب در واقع فیلمنامه‌ی این ماجراست. کتاب به بررسی سندرم استکهلم، گناه، و تلاش گروهی از افسران سابق نازی برای پاک کردن مدارک جرمشان می‌پردازد.

نویسنده کتاب کیست؟

لیلیانا کاوانی (Liliana Cavani)، کارگردان و فیلمنامه‌نویس ایتالیایی است. او دانش‌آموخته ادبیات باستانی و سینماست و آثارش همیشه حول محور تاریخ، سیاست و پیچیدگی‌های روان‌شناختی می‌گردد. کتاب هتلبان شب مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین اثر اوست که جایگاهش را در تاریخ سینما و ادبیات نمایشی تثبیت کرد.

سبک نوشتار و ساختار کتاب

کتاب هتلبان شب یک فیلمنامه است.

• فرمت نمایشی: متن شامل توصیف صحنه‌ها، حرکات دوربین و دیالوگ‌هاست. با این حال، ترجمه محسن طاهر نوکنده آن‌قدر روان و توصیفی است که خواننده هنگام مطالعه، تصاویر را مانند یک فیلم در ذهن خود می‌بیند.
• اتمسفر (فضا): فضای کتاب خفه، تاریک و کلاستروفوبیک (تنگنا‌هراس) است. بیشتر اتفاقات در فضای بسته هتل و اتاق‌ها رخ می‌دهد که نمادی از زندانِ ذهنیِ شخصیت‌هاست.
• دیالوگ‌ها: دیالوگ‌ها کوتاه اما پربار هستند. کاوانی از سکوت‌ها و نگاه‌ها (که در توضیحات صحنه آمده) به اندازه کلمات برای انتقال حس استفاده می‌کند.

چرا این کتاب ارزش خواندن دارد؟

روان‌شناسی فاشیسم: این کتاب یکی از بهترین منابع برای درک روان‌شناسیِ اطاعت و قدرت است. نشان می‌دهد که چگونه فاشیسم می‌تواند جذابیت‌های بیمارگونه‌ای داشته باشد.

مطالعه سینمایی: برای دانشجویان سینما و علاقه‌مندان به فیلمنامه‌نویسی، خواندن متنِ یکی از شاهکارهای سینمای اروپا کلاسی آموزشی است.

چالش اخلاقی: کتاب شما را در موقعیتی قرار می‌دهد که قضاوت کردن سخت می‌شود. آیا ماکس عاشق است یا دیوانه؟ آیا لوچیا قربانی است یا همدست؟

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای علاقه‌مندان جدی سینما، دانشجویان تئاتر و ادبیات نمایشی بسیار مناسب است. کسانی که به مباحث روان‌کاوی (به‌ویژه نظریات فروید و لکان درباره ناخودآگاه و تروما) علاقه دارند، این متن را بسیار غنی خواهند یافت. همچنین اگر مخاطبِ آثار نشر آوا نوشت (که معمولاً روی متون خاص هنری تمرکز دارد) هستید، این کتاب را نباید از دست بدهید. توجه کنید که به دلیل موضوع خاص و فضای سنگین، این کتاب برای مخاطبانی که به دنبال داستان‌های عاشقانه معمولی یا سرگرم‌کننده هستند، مناسب نیست.

کالبدشکافی یک رابطه ممنوعه

• نگاهی جسورانه به نیمه‌ی تاریک تاریخ.
• فرمت فیلمنامه‌ای که قدرت تخیل خواننده را فعال می‌کند.
• ترجمه‌ی دقیق که لحن سرد و اروپایی اثر را حفظ کرده است.
• بررسی عمیقِ مفهوم «خاطره» و «فراموشی».