کتاب کژتابیهای ذهن و زبان
طنزی تازه
قبل از خرید کتاب کژتابیهای ذهن و زبان بخوانید
چگونه یک جمله میتواند ناخواسته دو معنای متفاوت و گاه طنزآمیز پیدا کند؟ کتاب کژتابیهای ذهن و زبان، اثر بهاءالدین خرمشاهی، به کاوش در پدیدهای نویافته به نام «کژتابی» میپردازد؛ مفهومی میان ایهام و ابهام که در زبان روزمره و ادبیات حضوری پنهان اما جالب توجه دارد.
درباره کتاب کژتابیهای ذهن و زبان
«کژتابی» واژهای است که مؤلف برای توصیف جملات یا عباراتی به کار میبرد که ناخواسته دو معنا میدهند. این پدیده با ایهام تفاوت دارد، زیرا ایهام شگردی آگاهانه و اغلب شاعرانه است، حال آنکه کژتابی نوعی اختلال معنایی ناخواسته و گاه طنزآمیز است؛ همچنین با ابهام نیز فرق دارد، زیرا ابهام نارسایی در معنا رسانی است، ولی کژتابی دو معنای مشخص (گرچه ناخواسته) ایجاد میکند. این کتاب حاصل دو دهه گردآوری و تحلیل کژتابیها توسط نویسنده در قالب مقالاتی است که پیشتر در نشریات مختلف منتشر شدهاند.
خواندن کتاب کژتابیهای ذهن و زبان به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
- علاقهمندان به زبانشناسی، معناشناسی و ظرایف زبان فارسی.
- خوانندگانی که به طنز زبانی و بازیهای کلامی علاقهمندند.
- پژوهشگران ادبیات فارسی که به دنبال درک آرایههای زبانی هستند.
- دوستداران آثار بهاءالدین خرمشاهی.
معرفی نویسنده: بهاء الدین خرمشاهی
بهاءالدین خرمشاهی (متولد ۱۳۲۴)، در این کتاب پدیدهای زبانی را معرفی و بررسی میکند که نام «کژتابی» را بر آن نهاده است. این اثر حاصل پژوهشهای چندین سالهی او در این زمینه است و توسط انتشارات ناهید منتشر شده است.
جملات کتاب کژتابیهای ذهن و زبان
«کژتابی» واژهای است که مؤلف برای پدیدهای نویافته و اغلب طنزآمیز در زبان نهاده است. مراد از آن چیزی است بین «ایهام» و «ابهام»... ابهام» نارسایی و اختلال جمله در معنارسانی است. وقتی میگوییم «پدر من به هر کس که بخواهد قرضالحسنه میدهد.» جمله کژتاب است نوعی اختلال معنا دارد و در عین حال دو معنا میدهد: الف) پدر من به هر کس که خودش (پدر من) دوست داشته باشد/ بپسندد قرض میدهد. ب) پدر من به هر متقاضی قرض میدهد. مثال دیگر «پیر شود جوان» دو معنا دارد: الف) آدم پیر تبدیل به جوان میشود. ب) آدم جوان تبدیل به پیر میشود... یا این جمله «من شما را از برادرتان بیشتر دوست دارم» خودتان به دو معنایش فکر کنید.»
از متن کتاب:
لزوما همۀ جملات و گزاره هایی که کژتابی دارند، طنز ندارند، اما تجربۀ گذشتۀ 9 مقاله ای نشان می دهد که غلبه با جملات یا عبارات کژتاب / دو پهلوی طنزآمیز است. به قول معروف باید ببینیم و تعریف کنیم. و تعریف و تعارف تکه-پاره نکنیم.
صفحه ۱۲۶