کتاب درمانگاه: درباره محمد غزالی

قبل از خرید کتاب درمانگاه بخوانید

تهران برای شما چه معنایی دارد؟ یک شهر پرهیاهو یا مجموعه‌ای از نشانه‌های گم‌شده؟ کتاب درمانگاه (Darmangah) تنها یک مجموعه عکس نیست؛ بلکه واکاویِ فلسفی و بصریِ رابطه‌ی میان دو مکان خاص در تهران است: «استودیو/گالری سیحون» و «درمانگاه» در همسایگی آن. اگر به عکاسی مستند، تاریخ شفاهی تهران و نگاه‌های هتروتوپیایی (دگرجاای) در هنر علاقه دارید، این کتاب روایتی متفاوت از «پیدا و پنهان» شهر است.

درباره کتاب

این کتاب حاصل گفت‌وگوی آزاده زعفرانی با محمد غزالی است. تمرکز اصلی گفت‌وگو بر مجموعه‌ای از آثار غزالی است که حول محور تقابل فضایی میان «استودیو سیحون» (به عنوان یک بنای ثبت‌شده، فرهنگی و معتبر) و «درمانگاه» (فضایی با درب آهنی بدقواره، چرک و نادیده گرفته شده) شکل گرفته است. در این کتاب، غزالی توضیح می‌دهد که چگونه از هم‌جواری این دو فضا، به مفاهیمی چون «یادمان»، «تاریخ» و «تضاد» رسیده است. استودیو سیحون نماد بخش «پیدا، روشن و باز» است و کوچه درمانگاه نماد بخش «پنهان، بسته و خشن». علاوه بر این، در کتاب به سایر مجموعه‌های مهم غزالی مانند «جای سر خوبان» (که درباره مجسمه‌های مفاخر دزدیده شده تهران است)، «نوار قرمز» و «بد و بدتر» نیز اشاره می‌شود. عباس دانشوری در پشت جلد کتاب، آثار غزالی را برساخته‌هایی هوشمندانه و بدیع توصیف می‌کند که نظمِ متافیزیک و فیزیک را معکوس می‌کنند.

خواندن کتاب درمانگاه به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

• عکاسان مستند و هنری که به دنبال روش‌های نوین در نگاه کردن به شهر (Flâneur) هستند.
• علاقه‌مندان به تهران‌شناسی و معماری شهری.
• دانشجویان هنر که به مباحث نقد عکس و نشانه‌شناسی علاقه دارند.

معرفی هنرمند و مصاحبه‌گر

محمد غزالی، عکاس معاصر ایرانی است که با نگاهی خاص و پرسه زنانه در تهران عکاسی می‌کند. او معتقد است عکاس نباید فکر کند، بلکه باید ببیند. آثار او تلاشی است برای ثبت «تهرانِ در حال تغییر»؛ تهرانی پر از رنج، دلهره اما واقعی. آزاده زعفرانی در این کتاب به عنوان گفت‌وگوکننده، لایه‌های ذهنی غزالی را درباره فضا و مکان واکاوی می‌کند. کتاب تحت نظر ایمان صفایی (مدیر هنری) و توسط نشر پروژه‌های ۰۰۹۸۲۱ در سال ۲۰۲۴ منتشر شده است.

جملات کتاب

«من هیچ مفری ندارم که نسبت به پیرامونم و تصادفات، چشمی با شم برای دیدن و به تصویر کشیدن هر آنچه که زندگی را مزه‌مزه کرده‌ام داشته باشم! حال این جا موضوع «تهران» است.»

«این گفتمان فضایی میان استودیو درمانگاه و بنای ثبت‌شده، پرده از دید موشکافانه‌ای برمی‌دارد که تعاریفی مانند تاریخ، یادمان، عظمت و مهم‌تر از این سه، نشانه‌شناسی را زیر سؤال می‌برد.»

«تضادی که در آخر این‌ملت ختم به تقابل خاموش و روشن، باز و بسته و دیدن و ندیدن در پشت دوربین عکاسی می‌شود.»

«ویتگنشتاین می‌گوید: فکر نکن، نگاه کن. این جمله زیربنای خلاقیت غزالی است؛ چرا که او می‌خواهد جهان را آن‌گونه که هست بازتاب دهد، نه آن‌گونه که چشمانش شرطی شده‌اند.»