کتاب داود امدادیان | پروژه 21

معرفی کتاب داود امدادیان | در سایه‌ی درختان سترگ

کتاب داود امدادیان اثری است که بر دوره‌ای شاخص از فعالیت‌های هنری این نقاش تمرکز دارد. ژان تاردیو، نویسنده و منتقد فرانسوی، در متنی که سال ۱۹۹۳ برای این آثار نوشت، از کشفِ نقاشی‌های امدادیان به عنوان دست یافتن به گنجینه‌ای در میان آثار هنرمندان جهان یاد می‌کند.

این کتاب مجموعه تابلوهای عظیمی را به نمایش می‌گذارد که امدادیان به تجسم چندین درخت با رنگ‌هایی خاص اختصاص داده است. این درختان در سرزمینی رشد کرده‌اند که پیش‌تر مطابق با گام‌های آرام یک رهگذر و در اندازه خیال‌پردازی‌های او شکل گرفته بودند.

درختان؛ قهرمانان یک افسانه

بر اساس متن ژان تاردیو در کتاب داود امدادیان، این درختان به نوعی قهرمانان یک افسانه غیرمنتظره‌اند. اما تفاوت اینجاست که در این افسانه، خبری از زمینه‌های تاریخی یا اسطوره‎ای نیست؛ نه هرکول در پای اومفال در حال نخ‌ریسی است و نه سن‌ژروم در کنار انجیل و شیر وفادارش نشسته است.

شگفتی این چشم‌اندازها در آن است که هم واقعی‌اند و هم خیالی؛ هم ملموس و هم رازآلود. آن‌ها بی آنکه نیازی به حاشیه داشته باشند، ناگهان هم‌چون تجلیاتی بی‌مقدمه در برابر مخاطب ظاهر می‌شوند.

ترکیب‌بندی: آسمان اندک، زمین ناچیز

یکی از نکات فنی که در این کتاب به آن اشاره شده، نوع کادربندی امدادیان است. اندک آسمانی که بر فراز درختان گسترده شده و کمترین زمینی که آن‌ها را در بر گرفته، حداقلِ ممکن را دارد.

تاردیو این شیوه را با فنون کهن نقاشی، از شمایل‌های بیزانسی تا فرسکوهای دوره کواترو چنتو در ایتالیا مقایسه می‌کند؛ جایی که در پس‌زمینه آثار، دریچه‌ای کوچک می‌گشودند و نگاه بیننده را مطابق قواعد هندسه و پرسپکتیو به سوی یک گریزگاه روحانی هدایت می‌کردند. اما در نقاشی‌های امدادیان، موضوع اصلی خودِ درختان‌اند که تمامی بوم را در اختیار دارند.

ایستایی و تغییر

در کتاب داود امدادیان می‌خوانیم که این درختان سرشار از شکوه خویش و در خود فروبسته‌اند. اگرچه آن‌ها ایستا و ساکن به نظر می‌رسند، اما از تغییر و تحول بی‌بهره نیستند. آن‌ها بر شالوده نامرئی خویش ایستاده‌اند، اما زیر تازیانه طوفان، حالتی تهدیدآمیز همچون بالون‌هایی غول‌پیکر می‌یابند و در نوازش آرام باران یا نسیم تسکین‌بخش می‌شوند.

شاخه های انبوه و گسترده‌شان گاه هم‌چون دلِ جنگلی کوهستانی با کاری در حجمی سیال تنیده می‌شود. زمانی که سیاهی شب فرومی‌نشیند، درختان را در ردایی از تاریکی می‌پوشاند و گاه در انتهای روز، در گستره دشتی بکر یا غرق در زراندوزی گنج پاییز، شبح‌شان برجسته می‌شود.

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

این اثر برای نقاشان طبیعت‌گرا، دانشجویان هنر و علاقه‌مندان به نقد هنری منبعی آموزشی و بصری است. کسانی که می‌خواهند ببینند چگونه می‌توان یک سوژه تکراری مانند «درخت» را به موضوعی با ابعاد اسطوره‌ای و مدرن تبدیل کرد، در آثار امدادیان درس‌های زیادی خواهند یافت.