کتاب بیژن نعمتی شریف | پروژه 21

معرفی کتاب بیژن نعمتی شریف پروژه ۲۱ | مجسمه‌هایی غریب و رنگارنگ

کتاب بیژن نعمتی شریف پروژه ۲۱ اثری است که به بررسی و نمایش مجموعه آثار بیژن نعمتی شریف می‌پردازد. مجسمه‌هایی که در نگاه اول با رنگ‌های تند، اشکال ساده‌شده و نقش‌مایه‌های آشنای کودکی، مخاطب را به یاد دنیای انیمیشن‌ها و رویاهای شیرین می‌اندازند، اما متن کتاب تأکید دارد که این برداشت اولیه، کامل نیست.

این کتاب تلاشی است برای واکاوی لایه‌های عمیق‌تر آثار نعمتی شریف؛ لایه‌هایی که در پسِ ظاهرِ شاد و رنگارنگ، مفاهیمی پیچیده و گاه تهدیدکننده را پنهان کرده‌اند.

فراتر از دنیای کودکانه

در متن کتاب بیژن نعمتی شریف پروژه ۲۱ آمده است که نسبت دادن این آثار به دنیای کودکانه، برداشتی سطحی و عجولانه به نظر می‌رسد. اگرچه رنگ‌ها و فرم‌ها یادآور اسباب‌بازی‌ها هستند، اما هم‌نشینی چنین عناصری که به ظاهر کاملاً بی‌ربط‌اند، نیروی تداعی‌گری به مراتب مهیب‌تر از عوالم سرخوشانه و معصومانه کودکی ایجاد می‌کند.

خصلت وهم‌آلود و سورئال این پیکرها با تمام شادی و درخشندگی‌شان، غریب و تهدیدکننده هم هست. عناصری مانند پاها و دیگر اعضای بریده در جایگیری‌های مختلف، عروسک‌های غول‌آسای قطعه‌قطعه شده، ابعاد اغراق‌آمیز و تضادهای شدید، فضایی دلهره‌آور در دلِ زیبایی بصری ایجاد می‌کنند.

جایگاه آثار در دنیای هنر

نویسنده در این کتاب توضیح می‌دهد که در تجسم و اجرای این آثار و تبدیل آن‌ها به مجسمه، نیرویی کاملاً آگاهانه دنیای هنر را نشانه گرفته است. این پیکرها با قدرت و سماجت بسیار بر «مجسمه بودن» خود، حتی «نقاشی بودن» خود و تعلق‌شان به عالم هنر پای می‌فشارند.

با همه شباهت‌های ظاهری، آن‌ها از جنس عروسک‌های نمایش، مجسمه پارک‌های کودکان یا اسباب‌بازی‌ها نیستند. این آثار شخصیت یگانه، بیگانه و دور از دسترسی دارند که آن‌ها را فخیم می‌سازد و با قدرت در طبقه «هنر» قرارشان می‌دهد. حفظ این جایگاه با وجود این‌همه نزدیکی ظاهری به مظاهر شادی عامیانه، کار آسانی نیست.

امکان‌پذیر کردن امر مجسمه‌سازی

یکی دیگر از نکات مطرح شده در کتاب بیژن نعمتی شریف پروژه ۲۱، رویکرد هنرمند به خلق اثر است. جذابیت کار نعمتی شریف، «امکان‌پذیر کردن امر مجسمه‌سازی» است. تحصیلات آکادمیک در این زمینه برایش محدودیت تکنیکی و اندیشگی ایجاد نکرده و محجوری این شاخه او را نمی‌ترساند.

او مجسمه‌سازی را دشوار و دور از دسترس نمی‌یابد و در بندِ تعاریفِ رایج از جایگاه مجسمه نیست؛ به همین دلیل ساخته‌های غریب و لجوجانه‌اش، جای خود را در هنر معاصر پیدا می‌کنند.

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

این اثر برای علاقه‌مندان به مجسمه‌سازی مدرن، هنر سورئالیسم و هنر معاصر ایران منبعی خواندنی و دیدنی است. کسانی که به دنبال درک چگونگی استفاده از عناصر پاپ و کودکانه برای بیان مفاهیم بزرگسالانه و هنری هستند، در آثار نعمتی شریف نمونه‌های قابل‌توجهی خواهند یافت.