کتاب تراژدی پروتستانتیسم اسلامی

هر آنچه درباره کتاب تراژدی پروتستانتیسم اسلامی بدانید

اگر به بررسی تحولات فکری، نقد الهیات سیاسی و واکاوی جریان‌های روشنفکری دینی در ایران علاقه دارید، مطالعه کتاب تراژدی پروتستانتیسم اسلامی (جلد اول از مجموعه‌ی نقد الهیات سیاسی) نوشته‌ی محمد قوچانی انتخابی بسیار تأثیرگذار است. این اثر توسط انتشارات سرایی منتشر شده است (نکته: در برخی منابع نام ناشران دیگری مانند نشر رسایی ذکر شده که عموماً به خاطر شباهت اسمی یا چاپ‌های مختلف هم‌خانواده است، اما چاپ اصلی و شناخته‌شده‌ی آن متعلق به نشر سرایی است). برای آشنایی با این کتاب پژوهشی و انتقادی درباره‌ی چالش‌های اصلاح دینی، ادامه این مطلب را بخوانید.

درباره کتاب تراژدی پروتستانتیسم اسلامی درباره چیست؟

کتاب تراژدی پروتستانتیسم اسلامی پژوهشی انتقادی در اندیشه‌ی سیاسی نهضت اصلاح دینی در ایران است. این اثر به واکاوی این پرسش کلیدی می‌پردازد که پروژه‌ی «پروتستانتیسم اسلامی» (یا همان اصلاح دینی به تقلید از پروتستانتیسم مسیحی) در بستر جامعه‌ی ایران با چه بن‌بست‌ها و تناقضاتی روبه‌رو بوده است. کتاب با نگاهی تحلیلی به بررسی نسبت میان روشن‌فکری دینی، سنت، تجدد و ظهور جریان‌های بنیادگرایی می‌پردازد و تلاش می‌کند ریشه‌های انحراف یا ناکامی این ایده‌ها را در عمل سیاسی و اجتماعی آشکار سازد.

درباره محمد قوچانی نویسنده کتاب تراژدی پروتستانتیسم اسلامی

محمد قوچانی، روزنامه‌نگار، پژوهشگر و فعال سیاسی, در این اثر با تکیه بر مطالعات تاریخی و سیاسی خود، تلاش کرده است تا با رویکردی انتقادی، پرونده‌ای تازه درباره‌ی عملکرد جریان‌های مذهبی-سیاسی معاصر ایران و مدعیان اصلاح دینی باز کند و ابعاد پنهان این تراژدی فکری را زیر ذره‌بین قرار دهد.

ساختار و محتوای کتاب

این کتاب مباحث خود را در قالب فصل‌های ساختاریافته و تحلیلی ارائه می‌دهد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

بخش نخست: واکاوی مفهوم اسلام در برابر اسلام‌گرایی و بررسی خدمت‌ها و بدعت‌های بنیادگرایی.

بخش‌های میانی: تحلیل چرایی و چگونگی انشعاب‌ها و چالش‌های روشنفکری دینی و گذر آن به سوی بنیادگرایی.

بخش پیوست: شامل میزگردها و مناظره‌های مکتوب (از جمله بحث‌های چالش‌برانگیز میان نویسنده و صاحب‌نظرانی چون ابراهیم فیاض) در نقد و بررسی رساله‌ی اصلی کتاب.
 

چرا کتاب تراژدی پروتستانتیسم اسلامی را بخوانیم؟

مطالعه این کتاب به مخاطبان کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری از ریشه‌های فکری بحران‌های سیاسی و اجتماعی ایران معاصر و نقاط تلاقی میان دین‌داری و مدرنیته به دست آورند.

شیوه روایت

روایت کتاب پژوهشی، مستند، تحلیلی و مبتنی بر نقد صریح جریان‌های فکری و سیاسی است.

فضای اثر

فضای کتاب جدی، آکادمیک، سیاسی و معطوف به واکاوی شکاف‌های عمیق میان الهیات سنتی و الزامات دنیای مدرن است.

زبان اثر

زبان کتاب رسمی، روزنامه‌نگارانه-پژوهشی و مستحکم است.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی ایران، اندیشه‌ی سیاسی و فلسفه‌ی دین
• پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌ی علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و تاریخ معاصر
• کسانی که به دنبال تحلیل‌های انتقادی درباره‌ی جریان روشنفکری دینی و اصلاحات در ایران علاقه دارند.

جملات کتاب تراژدی پروتستانتیسم اسلامی

بنیانگذار نهضت اتحاد اسلام را معمولاً سید جمال الدین اسد آبادی می دانند اما محمد سعید عشماوی به نکته ی مهمی اشاره می‌کند: «خاستگاه این ایدئولوژی در دین يهود است که به واسطه ی اسرائیلیات در اسلام نفوذ کرده است. در واقع می‌د‌انیم که برخلاف اسلام دین یهود دینی ملی و دین یهودیان است. یهود در عهد عتیق خدای یهودیان است و در اسفار جدید (اشعیای دانیال، ملاکی) با تأخیر خدای همه ی آدمیان می شود. به ویژه خصیصه ی قومی یا ملی دین یهود نشان می‌دهد که ورود به دین یهود اگر از مادر یهودی زاده نشده باشیم بی نهایت دشوار است در حالی که برای مسلمان شدن اقرار به ایمان اسلامی کفایت می‌کند... آمیختگی بین دین و قوم در دو قلمرو سیاسی و دینی پیامدهای مخربی برای اسلام داشته است.» (۱۲۳: ۱)